{"id":244,"date":"2025-05-25T09:57:16","date_gmt":"2025-05-25T07:57:16","guid":{"rendered":"http:\/\/hosting2545269.online.pro\/autoinstalator\/wordpress6\/?page_id=244"},"modified":"2026-03-13T12:56:37","modified_gmt":"2026-03-13T11:56:37","slug":"historia","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/new.archidiecezjalubelska.pl\/index.php\/historia\/","title":{"rendered":"Historia"},"content":{"rendered":"
\n \n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n

Historia<\/p>\n

Biskupstwo w Lublinie powsta\u0142o na mocy bulli Papie\u017ca Piusa VII \u201eQuemadmodum Romanorum Pontificum\u201d z dnia 23 wrze\u015bnia 1805 roku. Tradycje ko\u015bcielne diecezji si\u0119gaj\u0105 jednak samych pocz\u0105tk\u00f3w chrze\u015bcija\u0144stwa w Polsce. Ju\u017c w XII w. Lublin by\u0142 siedzib\u0105 archidiakonatu jako cz\u0119\u015b\u0107 diecezji krakowskiej, a od roku 1767 rezydowa\u0142 w Lublinie na sta\u0142e biskup pomocniczy krakowski. W wieku XIII, a p\u00f3\u017aniej XV, kroniki zanotowa\u0142y pr\u00f3by powo\u0142ania w Lublinie stolicy biskupiej, ale wskutek r\u00f3\u017cnych okoliczno\u015bci plany te nie zosta\u0142y zrealizowane. Powsta\u0142a w 1805 roku diecezja ma jednak prawo do dziedziczenia sacrum po wczesnym biskupstwie krakowskim, kt\u00f3rego by\u0142a cz\u0119\u015bci\u0105, oraz trzech starych biskupstwach che\u0142mskich: \u0142aci\u0144skim, greckokatolickim i prawos\u0142awnym.
\n
Kiedy powo\u0142ano do \u017cycia odr\u0119bn\u0105 diecezj\u0119 lubelsk\u0105 w 1805 roku istnia\u0142y ju\u017c zorganizowane struktury pastoralno-administracyjne. Nowa diecezja obejmowa\u0142a prawie w ca\u0142o\u015bci dawn\u0105 \u0142aci\u0144sk\u0105 diecezj\u0119 che\u0142msk\u0105, a tak\u017ce niewielkie cz\u0119\u015bci od\u0142\u0105czone od diecezji pozna\u0144skiej, p\u0142ockiej i \u0142uckiej. W momencie powstania diecezja lubelska obejmowa\u0142a teren o powierzchni 23 250 km2 i liczy\u0142a 330 tys. ludzi. Podzielona by\u0142a na 17 dekanat\u00f3w i 214 parafii.
\n
Powo\u0142anie do \u017cycia nowego biskupstwa w Lublinie zbieg\u0142o si\u0119 z tragicznymi dla Polski czasami rozbior\u00f3w. Mia\u0142o to oczywi\u015bcie wp\u0142yw na kszta\u0142towanie \u017cycia ko\u015bcielnego w diecezji lubelskiej. Likwidowano wszelkie instytucje podtrzymuj\u0105ce nadzieje narodowe i kultur\u0119 polsk\u0105. Kasowano zakony, antagonizowano wiernych r\u00f3\u017cnych wyzna\u0144 wykorzystuj\u0105c sytuacj\u0119, \u017ce teren diecezji by\u0142 miejscem zamieszkania dla katolik\u00f3w, prawos\u0142awnych i unit\u00f3w. Przez przesz\u0142o sto lat nie pozwalano na swobodn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 pastoraln\u0105, uzupe\u0142nianie sieci parafialnej, tworzenie nowych miejsc kultu.Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit,sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.
\n
W roku 1867 przy\u0142\u0105czono do diecezji lubelskiej 9 dekanat\u00f3w po skasowanej diecezji podlaskiej. Stan taki trwa\u0142 do 1918 roku, kiedy papie\u017c Benedykt XV przywr\u00f3ci\u0142 istnienie diecezji podlaskiej.
\n
Wi\u0119ksze zmiany zacz\u0119\u0142y dokonywa\u0107 si\u0119 w diecezji lubelskiej w okresie II Rzeczypospolitej. Na stolicy biskupiej w Lublinie zasiada\u0142 w\u00f3wczas bp Marian Leon Fulman. Uzupe\u0142niono przestarza\u0142\u0105 sie\u0107 parafialn\u0105 tworz\u0105c oko\u0142o 100 nowych parafii, zreorganizowano i usprawniono duszpasterstwo, powo\u0142ano do \u017cycia szereg instytucji przyko\u015bcielnych takich jak plac\u00f3wki charytatywne, szko\u0142y. Nie bez znaczenia jest tak\u017ce fakt powstania w 1918 roku Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, kt\u00f3rego wielkim kanclerzem jest ka\u017cdorazowy biskup lubelski.
\n
Te pozytywne tendencje przerwa\u0142a jednak II wojna \u015bwiatowa. Aresztowano i zamordowano tysi\u0105ce wiernych, w obozach odda\u0142o \u017cycie wielu kap\u0142an\u00f3w, w tym b\u0142. bp W\u0142adys\u0142aw Goral oraz 55 kap\u0142an\u00f3w, zniszczono wiele ko\u015bcio\u0142\u00f3w i kaplic.
\n
Po wojnie trud odbudowy diecezji ze zniszcze\u0144 wojennych podj\u0105\u0142 bp Stefan Wyszy\u0144ski \u2013 p\u00f3\u017aniejszy Prymas Polski. Wprawdzie Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie m\u00f3g\u0142 swobodnie rozwija\u0107 si\u0119 administracyjnie i organizacyjnie, ale nie utraci\u0142 swego autorytetu moralnego.
\n
Lata siedemdziesi\u0105te i osiemdziesi\u0105te XX wieku charakteryzowa\u0142y si\u0119 wielkim dzie\u0142em budowy nowych obiekt\u00f3w sakralnych i rozwojem sieci parafialnej w diecezji. W ci\u0105gu 22 lat pasterzowania abpa Boles\u0142awa Pylaka (1975-1997) utworzono 142 nowe parafie i zbudowano 146 \u015bwi\u0105ty\u0144 parafialnych, 255 kaplic filialnych i niezliczon\u0105 liczb\u0119 mniejszych obiekt\u00f3w przysakralnych.
\n
25 marca 1992 r., nast\u0105pi\u0142a w Polsce reorganizacja struktur administracyjnych Ko\u015bcio\u0142a. Na mocy bulli \u201eTotus Tuus Poloniae Populus\u201d Papie\u017ca Jana Paw\u0142a II podniesiono diecezj\u0119 lubelsk\u0105 do rangi archidiecezji i ustanowiono w Lublinie metropoli\u0119. W sk\u0142ad metropolii lubelskiej wesz\u0142y diecezje sandomierska i siedlecka. Biskup lubelski podniesiony zosta\u0142 do godno\u015bci arcybiskupa metropolity. Zmniejszono teren dotychczasowej diecezji o 10 dekanat\u00f3w, kt\u00f3re zosta\u0142y w\u0142\u0105czone do diecezji zamojsko-lubaczowskiej i sandomierskiej.
\n
14 czerwca 1997 r. papie\u017c Jan Pawe\u0142 II przyj\u0105\u0142 rezygnacj\u0119 z zarz\u0105dzania archidiecezj\u0105 lubelsk\u0105 z\u0142o\u017con\u0105 przez abpa Boles\u0142awa Pylaka z racji uko\u0144czenia przez niego 75 roku \u017cycia i mianowa\u0142 jedenastym rz\u0105dc\u0105 archidiecezji dotychczasowego biskupa tarnowskiego prof. dr. hab. J\u00f3zefa \u017byci\u0144skiego. Obj\u0105\u0142 on pos\u0142ugiwanie w archidiecezji dnia 29 czerwca 1997 r. W dniu 10 lutego 2011 r. abp J\u00f3zef \u017byci\u0144ski zmar\u0142 nagle w Rzymie.
\n
Jego nast\u0119pc\u0105 papie\u017c Benedykt XVI mianowa\u0142 w dniu 26 wrze\u015bnia 2011 r. dotychczasowego Sekretarza Generalnego Konferencji Episkopatu Polski, biskupa pomocniczego diecezji tarnowskiej, bpa dra hab. Stanis\u0142awa Budzika. Uroczysty ingres do Archikatedry Lubelskiej i obj\u0119cie archidiecezji mia\u0142y miejsce 22 pa\u017adziernika 2011 r.\n <\/p>\n

\n
\n

BISKUPI I ARCYBISKUPI LUBELSCY<\/span>\n
\n
bp Wojciech J\u00f3zef Skarszewski<\/b> 23.09.1805 \u2013 12.07.1824
bp J\u00f3zef Marceli Dzi\u0119cielski<\/b> 19.12.1825 \u2013 14.02.1839
bp Wincenty Pie\u0144kowski<\/b> 27.09.1852 \u2013 21.11.1863
bp Walenty Baranowski<\/b> 22.12.1871 \u2013 12.08.1879
bp Kazimierz J\u00f3zef Wnorowski<\/b> 15.03.1883 \u2013 20.04.1885
bp Franciszek Jaczewski<\/b> 30.12.1889 \u2013 23.07.1914
bp Marian Leon Fulman<\/b> 24.09.1918 \u2013 18.12.1945
bp Stefan Wyszy\u0144ski<\/b> 25.03.1946 \u2013 12.11.1948
bp Piotr Ka\u0142wa<\/b> 30.05.1949 \u2013 17.07.1974
abp Boleslaw Pylak<\/b> 27.06.1975 \u2013 14.06.1997
abp J\u00f3zef Miros\u0142aw \u017byci\u0144ski<\/b> 14.06.1997 \u2013 10.02.2011
abp Stanis\u0142aw Budzik<\/b> 26.09.2011 \u2013\n <\/p>\n <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n

BISKUPI POMOCNICZY<\/b>\n
<\/span>\n
bp J\u00f3zef Szczepan Ko\u017amian<\/span> 1819 \u2013 1823
bp Mateusz Maurycy Wojakowski <\/span>1824 \u2013 1845
bp Walenty Baranowski <\/span>1857 \u2013 1871
bp Adolf J\u00f3zef Je\u0142owicki <\/span>1918 \u2013 1937
bp W\u0142adys\u0142aw Goral <\/span>1938 \u2013 1945
bp Zdzis\u0142aw Goli\u0144ski <\/span>1947 \u2013 1951
bp Tomasz Wilczy\u0144ski<\/span> 1952 \u2013 1956
bp Henryk Str\u0105kowski <\/span>1958 \u2013 1965
bp Jan Mazur<\/span> 1961 \u2013 1968
bp Boles\u0142aw Pylak<\/span> 1966 \u2013 1975
bp Edmund Ilcewicz <\/span>1969 \u2013 1981
bp Zygmunt Kami\u0144ski <\/span>1975 \u2013 1984
bp Piotr Hemperek<\/span> 1982 \u2013 1992
bp Jan \u015arutwa <\/span>1984 \u2013 1992
bp Ryszard Karpi\u0144ski<\/span> 1985 \u2013 2011
bp Mieczys\u0142aw Cis\u0142o <\/span>1998 \u2013
bp Artur Mizi\u0144ski <\/span>2004 \u2013
bp J\u00f3zef Wr\u00f3bel <\/span>2008 \u2013
bp Adam Bab <\/span>2020 \u2013
\n <\/p>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/section>\n \n \n \n \n \n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Historia Biskupstwo w Lublinie powsta\u0142o na mocy bulli Papie\u017ca Piusa VII \u201eQuemadmodum Romanorum Pontificum\u201d z dnia 23 wrze\u015bnia 1805 roku. Tradycje ko\u015bcielne diecezji si\u0119gaj\u0105 jednak samych pocz\u0105tk\u00f3w chrze\u015bcija\u0144stwa w Polsce. Ju\u017c w XII w. Lublin by\u0142 siedzib\u0105 archidiakonatu jako cz\u0119\u015b\u0107 diecezji krakowskiej, a od roku 1767 rezydowa\u0142 w Lublinie na sta\u0142e biskup pomocniczy krakowski. W … Continue reading “Historia”<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-244","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/new.archidiecezjalubelska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/244","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/new.archidiecezjalubelska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/new.archidiecezjalubelska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/new.archidiecezjalubelska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/new.archidiecezjalubelska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=244"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/new.archidiecezjalubelska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/244\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":66103,"href":"https:\/\/new.archidiecezjalubelska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/244\/revisions\/66103"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/new.archidiecezjalubelska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=244"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}