Dokument archiwalny

I Synod Diecezji Lubelskiej — 1928

Cyfrowe archiwum dokumentów Archidiecezji Lubelskiej.

Appendices Ia

IV.

Instrukcja o konferencjach dekanalnych.

1. Zgodnie z kanonem 131 i statutami 24 i 43 n. 11 synodu dziekan obowizany jest w kadym kwartale roku zawezwa ksiy kondekanalnych na konferencj dekanaln. O dniu i miejscu jak rwnie o programie konferencji zawiadomi dziekan we waciwym czasie Kurj diecezjaln. Zebranie moe si odbywa i nie w miejscu rezydencji dziekana, zwaszcza w rozlegych dekanatach.

2. W imiennem wezwaniu przesanem kademu z ksiy, przynajmniej na dwa tygodnie przed konferencj, dziekan zakomunikuje porzdek obrad, ich dzie i miejsce, wyznaczywszy uprzednio konferencjonist i referentw, ktrym wskae tematy do opracowania i zreferowania na zebraniu; na referentw prcz kapanw kondekalnych mog by zaproszeni take i inni kapani diecezjalni jak i pozadiecezjalni, a nawet w razie potrzeby specjalici wieccy, ludzie bogobojni i Kocioowi oddani.

3. Konferencja dekanaln trwa jeden dzie. Na konferencji przewodniczy dziekan. Uczestnikom konferencji nie wolno opuszcza zebrania przed formalnem jego zamkniciem.

4. Na konferencj dekanaln winni przyby wszyscy kapani pracujcy w dekanacie tak wieccy jak i zakonni w myl kan. 131, 3, z wyjtkiem tych, ktrzy po porozumieniu si z dziekanem musz zosta w domu dla obsugi swoich i ssiednich parafij. Kapani na konferencji nieobecni, bez uprzedniego porozumienia si z dziekanem, winni nadesa usprawiedliwienie swojej nieobecnoci, ktre naley wcign do protoku zebrania, a zebranie osdzi czy powd by suszny. Kapani contumaces pod tym wzgldem bd karani przez Ordynarjusza (can 2377).

5. Przyjcie z racji konferencji dekanalnej winna cechowa skromno, z wykluczeniem napojw alkoholowych.

6. Kanon 131, 2 kodeksu kanonicznego zaleca na konferencje dekanalne omawianie kwestji de re morali et liturgica, mona jednak a nawet naley porusza i inne tematy z yciem kapaskiem i prac pastersk zwizane jak a) kanony prawa kanonicznego, statuty synodalne, dekrety Stolicy Apostolskiej lub Ordynarjatu, by obmyle jak najlepszy, a skuteczny sposb zastosowania ich w yciu praktycznem, b) tematy z poszczeglnych dziaw wiedzy teologicznej, zwaszcza praktyczne, z yciem duszpasterskiem zwizane, c) tematy z zakresu kaznodziejskiego i nauczania religji w szkole, d) kwestje z zakresu obrzdw liturgicznych, e) sprawy z dziedziny kocielno-spoecznej, sztuki i architektury kocielnej, recenzje pism i dzie teologicznych, ksiek, omawiajcych zagadnienia katolicko-spoeczne it p.

7. W dniu i miejscu przez dziekana oznaczonem wszyscy kapani wezwani na konferencj przed godz. 11 rano przybd na plebanj. O godz. 11 przybyli kapani wraz z dziekanem udaj si do kocioa, gdzie w komach odbd adoracj wystawionego Najw. Sakramentu. Wobec wystawionego Najw. Sakramentu wyznaczony uprzednio przez dziekana kapan wygosi do zebranych konferencj duchown lub czytanie na temat cnt, ycia i obowizkw kapaskich, poczer w ciszy robi wszyscy rachunek sumienia. Pod koniec adoracji naley odmwi litanj do N. Serca P. Jezusa z modlitw i aktem ofiarowania.

8. Po adoracji wracaj wszyscy na plebanj, gdzie, po odmwieniu Veni Sancte Spiritus z modlitw Deus, qui corda fidelium, dziekan zagai zebranie, odczyta porzdek dzienny, zaprosi jednego z uczestnikw na sekretarza, ktry odczyta protok poprzedniego zebrania i bdzie sekretarzowa w czasie obecnego zebrania, spisujc protok w specjalnie na to przeznaczonej ksidze, przechowywanej w archiwum dziekaskiem, poczem jeden albo dwaj referenci wygosz referaty, na tematy przez dziekana uprzednio wyznaczone. Po kadym referacie odbdzie si dyskusja, zakoczona konkretnemi wnioskami, zapisanemi w protokle.

9. Po dyskusji nad wygoszonemi referatami, dziekan przedstawi stan spraw biecych w dekanacie i rozporzdzenia Kurji diecezjalnej, zaproponuje wolne wnioski i dyskusj nad nimi. Uchwalone wnioski winny by zaprotokoowane, nabieraj jednak mocy obowizujcej dopiero po ich zatwierdzeniu przez Ordynarjusza. Spisany protok dziekan najpniej w cigu miesica przele do Kurji diecezjalnej.

10. Na zakoczenie konferencji odmwi uczestnicy psalm De profundis za zmarych w diecezji kapanw.



V.

Instrukcja o wizycie pasterskiej, zwanej Kolend.


1. Wizytacja pasterska parafjan winna by zaliczona do najwaniejszych obowizkw proboszcza. Proboszcz w pierwszym rzdzie odpowiedzialny jest za stan moralny swej parafji, ktry pozna winien jak najdokadniej; dokadne przeto poznanie stanu duchownego i materjalnego parafji uatwi proboszczowi kierowanie duszami, powierzonemi jego pasterskiej pieczy. Wizytacja pasterska parafji, zwana Kolend, dobrze przeprowadzona, ma posuy proboszczowi jako niezawodny rodek do poznania parafjan i parafji i dlatego proboszcz winien sam j przeprowadzi wedug zgry nakrelonego planu i porzdku. Wyjtkowo tylko moe proboszcz uy pomocy lub wyrczy si wikarjuszem, o ile stan mu na przeszkodzie podeszy wiek, dugotrwaa choroba lub usprawiedliwiona nieobecno. Wikarjusz, odbywajcy wizyt pastersk w zastpstwie proboszcza, winien jak najdokadniej poinformowa proboszcza o tem co dobrego lub zego zauway wrd parafjan.

2. Na mocy zwyczaju wizytacj pastersk odbywa si w czasie kolendowym, od Boego Narodzenia do Matki Boskiej Gromnicznej lub do Wielkiego Postu. Jeeli jednak czas ten okazaby si niedogodnym albo niewystarczajcym mona, a nawet naley, odbywa wizytacj pastersk i w innym czasie np. w lecie, wybierajc w tym celu okresy czasu wolne od robot polnych. Dobrze te bdzie, jeeli od czasu do czasu odwiedzi proboszcz swych parafjan po poudniu w niedziel lub wito, niosc im dobr ksik lub pismo, sowo pociechy, zachty, dobrej rady zawsze po przyjacielsku i ojcowsku.

3. O przybyciu z wizyt pastersk proboszcz w poprzedzajc niedziel zawiadomi parafjan z ambony, pouczy o celu swych nawiedzin, by w domu przygotowali stolik nakryty czystym obrusuem z dwoma wiecami, wod wicon i kropido, zwrci uwag, aeby podczas wizytacji byli w domu obecni wszyscy domownicy, nie wyczajc suby.

4. Proboszcz odwiedza domy zwykle ubrany w kom i bia stu z krzyem w rku i rytuaem, jest te godnem zalecenia, aby asystowa wizytatorowi jaki powany, uczciwy i wpywowy przedstawiciel wizytowanej miejscowoci, ktryby wprowadza ksidza do domw i informowa o nawiedzanych rodzinach i osobach.

5. Kapan wchodzc do domu porzedzony przez ministrantw mwi: Pax huic domui et omnibus habitantibus in ea, pozdrawia obecnych sowami Niech bdzie pochwalony Jezus Chrystus, stawia krzy na stole pomidzy zapalonemi wiecami; pokrapia dom i obecnych wod wicon odmawiajc antyfon Asperges me etc. (Ob. w Rytuale: Benedictio domorum).

6. Po odprawiu modlitw, proboszcz w krtkich a serdecznych sowach wyrazi obecnym yczenia, poczer w przyjaznej pogawdce, a nie przez pytania wprost, przechodzi do dalszego cigu wizyty:

a) W przyjacielskich rozmowach w poszczeglnych domach dowie si proboszcz o yciu religijnem w rodzinie, o obowizku niedzielnego i witecznego suchania Mszy w, dorocznej i czstszej spowiedzi i Komunji w., o znajomoci zasad wiary u dzieci i modziey dorastajcej, o obyczajach modziey, o dzikich maestwach, o publicznych gorszycielach, niedowiarstwie, jakie szerz si naogi, do jakich stowarzysze religijnych, owiatowych, zawodowych nale wierni, jakie ksiki i gazety czytaj, jacy s chorzy, ubodzy, nawrceni, imigranci, emigranci itp.

b) Proboszcz dowiedziawszy si o ujemnych stronach ycia swych parafjan w wizytacji pasterskiej ma doskona sposobno do upomnienia i nawracania grzesznikw i gorszycieli, jak rwnie do zabezpieczenia parafjan przed szkodliwemi wpywami; wszelkie upomnienia naley czyni agodnie i taktownie.

W odwiedzinach pasterskich w pogawdkach rodzinnych szczeglniejsz uwag zwrci naley na zwalczanie pijastwa, rozpusty, nowatorstwa religijnego, kradziey, ktni domowych i ssiedzkich, a take przesdw i zabobonw.

c) Chorym, nieszczliwym, ubogim, sierotom kapan w czasie pasterskich odwiedzin szczegln opiek i trosk okae, udzielajc im nawet wedle monoci wsparcia materjalnego, lub polecajc ich opiece ludzi miosiernych a dostatnich.

d) Zwrci te kapan uwag w czasie wizyty pasterskiej i na to czy mieszkanie jest schludnie utrzymane i przepisy higjeniczne przestrzegane; zbada czy obrazy zawieszone na cianach nie obraaj skromnoci. Czy domownicy posiadaj ksiki do naboestwa, medaliki, race i t. p.

e) Chocia w czasie wizyty pasterskiej kapan prowadzi rozmow gwnie ze starszemi osobami, zwrci jednak uwag na dzieci i modzie, ktre agodnemi sowy przygarnie do siebie, a na pamitk odwiedzin pasterskich wrczy im obrazki, medaliki lub inne upominki i wreszcie na poegnanie podawszy wszystkim obecnym krzy do pocaowania ze sowami Niech bdzie pochwalony Jezus Chrystus wychodzi z domu.

7. W kadej rodzinie, ktr nawiedzi, kapan zabawi tyle czasu, aby istotnie wizyta cel osigna, a nie bya jedynie formalnoci, zbyciem obowizku. Przy wizytacji wystrzega si naley wszelkiego posdzenia o interesowno, dobrowolne ofiary przyjmowa wolno, naley jednak czyni to tak, aby wierni nie odczuwali ciaru w dawaniu tych dobrowolnych ofiar, aby umieli waciwie oceni znaczenie duszpasterskich odwiedzin, aby przez nie zacieniy si wzy mioci i jednoci pomidzy parafjanami a ich duszpasterzem. Wielki takt, umiarkowanie i ostrono naley te zachowa przy przyjmowaniu poczstunkw, unikajc trunkw upajajcych.

8. Przy wizycie pasterskiej nie naley pomin adnej katolickiej rodziny. Publicznych gorszycieli odwiedzi naley wwczas, jeeli zapraszaj i przyrzekaj popraw; innowiercw za moe nawiedzi kapan tylko wtedy, gdy prosz o to i z wizyty mona si spodziewa ich nawrcenia.

9. W pewnych wypadkach, zwaszcza w wikszych miastach, wizyta pasterska moe si odbywa bez zewntrznej uroczystoci. Wtedy kapan wystpuje bez komy i stuy, opuszcza liturgiczne obrzdy i dalszy cig wizyty odbywa wedug powyszych wskaza z ca powag.

10. Powrciwszy z wizyty pasterskiej zanotuje w ksidze De statu animamm*, urzdzonej najlepiej w formie kartoteki (Por. Append. VI), wszystko co odnonie poszczeglnych rodzin lub pojedynczych osb szczeglnego, a charakterystycznego sam zauway lub od osb wiarogodnych dowiedzia si. Nagromadzone w ten sposb wiadomoci o parafjanach wska co dobrego, a co zego znalaz proboszcz w swej parafji. Gorliwo pasterska o dobro dusz sobie powierzonych nakae proboszczowi, by to, co znalaz dobrego w swej parafji konsekwentnie rozwija, a ze usilnie i wytrwale usuwa.

11. Dopeniwszy wizyty pasterskiej w caej parafji, lub dla nieprzezwycionych trudnoci tylko czci, proboszcz wyrazi parafjanom z ambony w kociele swoje zadowolenie, e mg osobicie ich odwiedzi, bliej pozna, wyrazi pociech z poznania niejednego dobra wrd parafjan, najlepsze na przyszo nadzieje, a przy tej sposobnoci udzieli parafjanom w serdecznem przemwieniu stosownych przestrg, poucze i wskazwek.