Appendices III VII. Instrukcja dla Rady Administracyjnej diecezjalnej i Rad Kościelnych diecezji lubelskiej. (can. 1183 i 1519. art. XVI Konkordatu z dn. 10 lutego 1925 r.) Artykuł I Konkordatu z dnia 10 lutego 1925 r. zapewnia Kościołowi swobodę administracji mieniem kościelnem według przepisów prawa kanonicznego. Zgodnie z prawem kanonicznem administracja mieniem kościelnem w diecezji spoczywa w ręku Ordynariusza (can. 1519) Do pomocy w opiece nad majątkiem kościelnym służy Biskupowi Rada Administracyjna Diecezjalna (can. 1520), proboszczowi i rektorowi Biskup daje do pomocy Radę Kościelną. Nim organizacja rad kościelnych będzie według nowych zasad przeprowadzona, tymczasem ustala się normy następujące: 1. Dobra duchowne w myśl art. XV konkordatu dzielą się na: a) dobra kościelne przeznaczone bezpośrednio do czci Bożej, i b) dobra beneficjalne przeznaczone na utrzymanie duchowieństwa. Dobra beneficjalne stanowią majątki nieruchome lub ruchome, fundusze, których dochód obracany jest na utrzymanie osób duchownych, organistów i służby kościelnej. Dobra kościelne są te, których dochód służy na pokrycie kosztów czci Bożej, budynków kościelnych, cmentarzy. 2. Zarząd mieniem kościelnem i beneficjalnem, o ile nie dotyczy majątków kościołów katedralnych i kolegjat, należy do proboszcza lub rektora kościoła w zależności od miejscowego Biskupa. 3. Do pomocy proboszczowi lub rektorowi kościoła w zarządzie majątkiem kościelnym dodana będzie według decyzji Biskupa Rada kościelna. Rada ta składa się z czterech do dwunastu osób, zależnie od wielkości parafji. 4. Członków Rady kościelnej naznacza Biskup na wniosek dziekana miejscowego. Kandydatów do Rady kościelnej może przedstawić Kurji biskupiej zebranie parafjalne, zwołane przez miejscowego dziekana, w porozumieniu z miejscowemi władzami rządowemi, zgodnie z prawami państwowemi. 5. W Radzie kościelnej przewodniczy z urzędu proboszcz lub rektor kościoła albo ich prawny zastępca. Członkowie Rady wybierają z pośród siebie skarbnika i sekretarza. Posiedzenie zwołuje przewodniczący w miarę potrzeby, przynajmniej co pół roku. Postanowienia zapisywane będą w specjalnej księdze protokółów i podpisywane przez obecnych lub przynajmniej przez przewodniczącego i sekretarza, jeśli Rada do tego upoważni. 6. Członkowie Rady kościelnej, nim przystąpią do swych czynności, winni złożyć przed miejscowym dziekanem przysięgę, że dobrze i wiernie będę wykonywali swoje obowiązki w dziedzinie opiekowania się majątkiem kościelnym. Rada obowiązana jest sporządzić spis inwentarza majętności kościelnej w dwóch egzemplarzach, z których jeden ma się znajdować w miejscowem archiwum, drugi przesłany do Kurji biskupiej (st. 211). Na wezwanie Biskupa taż rada sporządza również spis inwentarza majątku beneficjalnego. 7. Do kompetencji Rady kościelnej należy: 1) utrzymanie w stanie dobrym zabudowań kościelnych i cmentarza; 2) zdobywanie środków na pokrycie wydatków w tym celu i przygotowanie planów i kosztorysów dla robót kościelnych, nadzór nad robotami przy budowie i restauracji kościoła lub budynków kościelnych, jak również nad urządzeniem i konserwacją cmentarzy; 3) zarządzenie funduszami na powyższe cele przeznaczonemi. 8. Do kompetencji Rady kościelnej nie należą sprawy dotyczące: 1) nabożeństw kościelnych, 2) sposobu i czasu dzwonienia, oraz utrzymywanie porządku w kościele i na cmentarzu, 3) sposobu zbierania ofiar, robienia ogłoszeń i wszelkich czynności, odnoszących się w jakikolwiek sposób do nabożeństwa i ozdoby kościoła, 4) utrzymanie ołtarzy, balustrady do Komunji św., ambony, organów, puszek do zbierania ofiar i innych rzeczy, które się odnoszą do odprawiania nabożeństw, 5) do przyjmowania i używania sprzętów poświęconych, oraz innych przedmiotów przeznaczonych do użytku lub ozdoby kościoła i zakrystji, 6) pisania, prowadzenia i przechowywania ksiąg parafjalnych, 7) najmu organisty i służby kościelnej. 9. Fundusze, któremi rozporządza Rada kościelna, tworzą się: 1) z funduszów specjalnie na budowę i konserwację kościołów, budynków kościelnych i cmentarzy przeznaczonych, jakiemi są opłaty cmentarne, ofiary, zapisy, odszkodowania z kas asekuracyjnych, dochody z różnych źródeł na powyższe cele pozyskiwanych, 2) z zapomóg rządowych budowlanych, 3) ze składek parafjalnych obowiązkowych, które parafjanie zgodnie z ustawami państwowemi na swem zebraniu parafjalnem uchwalają na budowlę lub konserwację budowli, do rozporządzenia rady kościelnej przeznaczają. 10. Rada kościelna może być tworzona nietylko przy kościele parafialnym, ale i nieparafjalnym zgodnie z decyzją Biskupa, a obowiązana jest raz na rok składać na piśmie szczegółowe sprawozdanie ze swych czynnności i funduszów zarządzanych. Obowiązują ją przepisy ogólne kodeksu prawa kanonicznego i rozporządzenia diecezjalne, wydane przez Kurję biskupią. Czynności, fundusze Rady kościelnej podlegają kontroli miejscowego dziekana. 11. Kościół katedralny i kolegjacki jest osobą prawną i reprezentuje je Biskup. 12. W diecezji Lubelskiej istnieje Rada Administracyjna Diecezjalna, do której członków mianuje Biskup, a zadaniem jej jest udział w zarządzie mieniem kościelnem i diecezjalnem. Rada Administracyjna Diecezjalna jest osobą prawną i działa w myśl prawa kanonicznego i ustaw państwowych. 13. W skład Rady Administracyjnej Diecezjalnej wchodzi Ordy-narjusz, jako przewodniczący oraz najmniej dwóch przez niego naznaczonych członków. 14. Zebranie Rady Administracyjnej Diecezjalnej zwołuje przewodniczący w miarę potrzeby. Rada ta działa przy Kurji biskupiej w Lublinie. 15. Rada Administracyjna Diecezjalna jest instancją odwoławczą dla rad kościelnych i do niej należy wydawanie instrukcyj dla tychże rad kościelnych. VIII. Podział krescencji z gruntu kościelnego przy zmianie proboszcza. Podział dochodu z gruntu kościelnego pomiędzy ustępującym a nowym proboszczem pozostawia się przedewszystkiem ich wzajemnej ugodzie. W razie sporu lub przy naznaczeniu nowego proboszcza, rektora lub filjalisty na miejsce zmarłego, należy się kierować niżej po-danemi przepisami: § 1. Czysty roczny dochód otrzymany z gruntu kościelnego ma być podzielony pomiędzy nowym proboszczem i jego poprzednikiem w stosunku do liczby dni roku ekonomicznego, w ciągu których każdy z nich zarządzał parafją; rok zaś ekonomiczny zaczyna się l-go czerwca i kończy się tegoż dnia roku następnego. § 2. Jako czysty dochód z gruntu kościelnego ma być uważana trzecia część dochodu ryczałtowego; dwie trzecie części mają iść na pokrycie wydatków przy uprawie, zasiewie i zbiorze zasiewów. § 3. Jeżeli nowomianowany ksiądz swoim kosztem zbierze zboże, zasiane przez jego poprzednika, jak również ogrodowiznę i owoce z sadu, nasiona i trawy ze sztucznych łąk, to połowa sprzętu idzie na rzecz poprzednika, jako wynagrodzenie wydatków na uprawę, drugą zaś połową, jako czystym dochodem dzielą się na podstawie § 1. § 4. Uprawa i obsianie gruntu należy do księdza ustępującego z beneficjum i nie ma prawa wymagać za to od następcy specjalnego wynagrodzenia; przeciwnie, nowomianowany ksiądz, jeśli odbierze od poprzednika grunt kościelny nieuprawiony i nieobsiany, może żądać od niego lub wymagać, aby mu z majątku poprzednika wypłacono taką sumę pieniędzy, jaka jest niezbędna na uprawienie i obsianie gruntu kościelnego. § 5. Dwie trzecie części siana zebranego z łąk naturalnych należy uważać za dochód czysty. § 6. Jeżeli podział w naturze okaże się niemożebnym, lub wogóle podział wartości zbioru uznany zostanie za właściwy, Dziekan po ocenieniu zboża, siana, owoców, ogrodowizny podług cen miejscowych podział ten uskutecznia. § 7. Opuszczający beneficjum proboszcz lub administrator winien pozostawić na miejscu : a) wszystkie parafjalne i gospodarcze zabudowania, znajdujące się na gruncie kościelnym, bez względu na to, kto je wybudował i to w stanie nie gorszym od tego, w jakim je przyjął; b) wszystkie, jak owoce, tak i innego rodzaju drzewa i krzewy, zasadzone w istniejącym już sadzie kościelnym, bez względu na to, czyim kosztem były zasadzone i rozmnożone; c) słomę i nawóz; d) wszystkie roboty i ulepszenia przedsięwzięte celem uprawy i uinierzwienie gleby, za wyjątkiem nawozami sztucznemi i drenowania, za które według rachunków usprawiedliwionych zapłacić winien następca. Nowomianowany proboszcz lub administrator nie jest obowiązany zwracać kosztów, poniesionych na karczowanie krzaków, urządzenie rowów, płotów itp. § 8. Opuszczający beneficjum proboszcz lub administrator ma prawo do odszkodowania z tytułu założenia z własnych funduszów ogrodu lub rybołówstwa, o ile na to otrzymał zezwolenie Kurji diecezjalnej; wysokość odszkodowania rozstrzyga w tym wypadku Komisja, złożona z Dziekana i dwóch księży arbitrów, a ich decyzję potwierdza Kurja diecezjalna. § 9. Za niedopełnienie wymienionych obowiązków i za wyrządzone szkody we własności kościelnej, lub działanie na szkodę następców, winni księża odpowiadają nietylko otrzymaną pensją etatową, lecz i całym własnym majątkiem. § 10. Wszystkie spory, wynikające przy zdawaniu i odbieraniu własności kościelno-parafjalnej, pomiędzy księdzem ustępującym, a jego następcą rozstrzyga na zasadzie obecnych przepisów właściwy Dziekan. Od decyzji Dziekana strony mogą apelować do Kurji diecezjalnej, która rozpatruje sprawę i wydaje ostateczny wyrok. § 11. Powyższe przepisy stosują się także i do podziału dochodów z ogrodu. § 12. Co do gruntów od rządu dzierżawionych, dopóki nie przejdą do ziemi kościelnej, należy się trzymać zasady „kto sieje i czynsz opłacił — ten zbiera" przy pozostawieniu słomy i nawozu na miejscu. § 13. Zaduszki bierze ten probosz lub rządca parafji, który je otrzymał. Następca obowiązany bezinteresownie czytać według zwyczaju poprzednika. IX. Kwestjonarjusz do egzaminu przedślubnego. 1. Imię i nazwisko narzeczonych, imiona ich rodziców oraz zajęcie. 2. Wyznanie (i obrządek). 3. Czas i miejsce urodzenia oraz chrztu św. 4. Czy, kiedy i gdzie narzeczony(na) był(a) bierzmowany(a.)? (can. 1021 § 2). 5. Od jak dawna zamieszkuje narzeczony(na) w parafji i gdzie? (can. 1032, 1091, 1092, 1097). 6. Czy po 16-tym narzeczony, a po 14-tym roku narzeczona nie zamieszkiwał gdzieindziej i jak długo? (can. 1023 § 2, 3). 7. Czy narzeczony(na) jest stanu wolnego? (c. 1069). 8. Czy narzeczony (n a) nie zawierał(a) zaręczyn z kim innym, jeżeli tak dlaczego nie poślubił(a) tamtej osoby? (can. 1017). 9. Czy narzeczony(na) ma pozwolenie na zawarcie małżeństwa: dla małoletnich i niewłasnowolnych od rodziców, względnie władzy opiekuńczej (c. 1034). 10. Czy narzeczony(na) z własnej woli chce zawrzeć związek małżeński, czy też może go (ją) kto do tego małżeństwa namawia lub przymusza? (c. 1087). 11. Czy narzeczony(na) nie ślubował(a) P. Bogu bezżeństwa, zupełnej czystości, wstąpienia do zakonu lub do stanu duchownego? (can. 1058). 12. Czy narzeczem nie są z sobą spokrewnieni i w którym stopniu? (can. 1076, 1096). 13. Czy narzeczeni mają lub zobowiązują się złożyć przed ślubem potrzebne dokumenty: metrykę chrztu, świadectwo wolnego stanu, wyszłych zapowiedzi w innej parafji, notatkę o intercyzie przedślubnej i t. p. Zob. st. 137.14. Czy narzeczeni znają główne zasady wiary św. i naukę katolicką o małżeństwie? (c. 1013, 1018, 1020, 1033, 1066). Por. st. 138. 15. Pytania dodatkowe odnośnie owdowiałych. 1-o Jakie ma dowody narzeczony(na) śmierci swego poprzedniego małżonka(ki)? (can. 1069). 2-o Czy zmarły małżonek nie był krewnym obecnego narzeczonego, względnie żona krewną narzeczonej? (can. 1077, 1097). 3-o Czy już za życia małżonka(ki) nie znaliście się bliżej i czy nie przyrzekaliście sobie małżeństwa? (crimen can. 1075). 16. Pytanie dla świadków. 1-o Imię, nazwisko, wiek, religja, zajęcie i adres. 2-o Czy świadkowie znają osobiście narzeczonych? 3-o Czy świadkowie mogą stwierdzić prawdę zeznań narzeczonych? 4-o Czy świadkom nie wiadomo o jakiej przeszkodzie, której narzeczeni nie wymienili? 5-o Czy świadkowie mogą swe zeznania stwierdzić przysięgą? 17. Pytanie dodatkowe dla obcych parafjan. l-o Czy narzeczeni mają potrzebne dokumenty (Por. st. 137) i pozwolenie od własnego proboszcza na ślub w obcej parafji? X. Badania wolnego stanu. Gdy zachodzi wątpliwość co do wolnego stanu nupturjenta, proboszcz ma zbadać pod przysięgą przynajmniej dwu wiarogodnych świadków. W razie potrzeby niech również pod przysięgą przesłucha strony (can. 1091 § 1). I gdy okaże się zupełna pewność, że nupturjent jest wolnego stanu, ślub może błogosławić. Do Ordynariusza po zbadaniu świadków tylko wtedy się odnosi, gdy ma wątpliwość, czy śtub można błogosławić, czy nie (c. 1031, § l n. 3). Zachodzi tu różnica znaczna między dawnem prawem, a obecnem. Dawniej sądownie i pod przysięgą badać mógł tylko Ordynarjusz, albo ktoś przez niego upoważniony. Obecnie zaś samo prawo upoważnia proboszczów do badania protokolarnego świadków wolnego stanu i orzekania, czy stan wolny jest stwierdzony. Sprawy wątpliwe tylko zastrzeżone są Kurji biskupiej; sprawa wątpliwa jest np. wtedy, gdy tylko jeden jest świadek, albo gdy zeznania świadków są niepewne lub chwiejne. Dotąd prawo wymagało, aby oprócz delegowanego sędziego do przesłuchania świadków był koniecznie notarjusz. Obecnie konieczności tej niema, więc gdzie jest dwu kapłanów na miejscu to wypada, aby jeden był badającym, a drugi spisującym zeznania, taka bowiem procedura jest w duchu prawa kościelnego. Ale gdzie o drugiego kapłana trudno cały protokół sporządza sam proboszcz t. j. mający curam animarum posiada wyższe upoważnienie prawne, bo tylko o proboszczach jest mowa w cytowanym can. 1031. A zatem wikarjusz albo inni księża muszą mieć upoważnienie Biskupa, aby mogli świadków przesłuchiwać pod przysięgą. Zanim rozpocznie się badanie świadków, proboszcz przypomni im świętość przysięgi i obowiązek mówienia prawdy. Poczerń świadkowie składają przysięgę według następującej formuły Ja N. N. przysięgam Panu Bogu Wszechmogącemu w Trójcy św. Jedynemu, że na wszystkie pytania, jakie mi będą zadane w sprawie wolnego stanu N. N., zeznam szczerze i sumiennie, nie tając nic z tego wszystkiego, co wiem i rozumiem, że do wyjaśnienia prawdy posłużyć może. Tak mi dopomóż, Panie Boże i Niewinna Męko Zbawiciela mego. Amen. Na dowód prawdziwości mego zeznania całuję krzyż i słowa Ewangelji św. (całuje). Według żądań kodeksu (can. 1642 §2) sądowe protokóły należy pisać wedle możności po łacinie, a samo badanie w języku używanym. Protokół można ułożyć mniej więcej w ten sposób: Depositio ąuoad liberum statum N. N. Anno..................... die..................... in domo plebanali paroeciae N..... parocho comparnerunt N. et N. testes inducti a N. ad probandum eiusdem statum liberum. Qui moniti prius de gravitate iufamenti, dein iurati, separatim interrogati sunt modo seąuenti: Testis N. N. Ad geneneralia: 1. Jak się świadek nazywa, ile ma lat, gdzie mieszka, jakiej jest wiary, czy obowiązki religijne spełnia? — Nazywam się N.N. mam lat etc. Ad specialia: 2. Przez kogo świadek był proszony do czynienia zeznania, jak dawno zna (nupturjenta) N.? — Byłem proszony przez tegoż N. etc. 3. Jak długo i gdzie świadek przebywał razem z (nupturjentem) N., czy dobrze wie o tem, że w tym czasie N. nie związał się żadnym węzłem małżeńskim? Czy nie mógł się ożenić bez świadka wiedzy? — Przebywałem razem..................... 4. Co mówią ludzie o N., czy można mu wierzyć? Jakie świadek ma o N. przekonanie? — Ludzie mówią o nim, że .......... 5. (Gdy chodzi o świadectwo śmierci współmałżonka) Czy świadek widział, umarłego N. Z czego umarł? — Widziałem..... 6. Jeżeli nie widział, jak umierał, skąd wie, że nie żyje? — Wiem stąd, że................ 6. Dlaczego nie można mieć świadectwa śmierci na piśmie? — Dlatego……….. Wiele innych pytań może proboszcz ułożyć takich, które będą zmierzać do jednego celu: mianowicie, aby mógł się przekonać o wolnym stanie nupturjenta. Po wyczerpaniu materji, należy głośno przeczytać świadkowi pytania i jego odpowiedzi, czy zgodne są z tem, co powiedział (w razie niezgodności zrobić poprawki na marginesie), pod zeznaniem świadek podpisuje się, a probosz dopisuje przy tem: In fidem................ i sam się podpisuje. Następuje badanie drugiego świadka w ten sam sposób i również z podpisaniem świadka i proboszcza. Jeżeli świadek pisać nie umie, podpisuje się krzyżem, a proboszcz pisze jego imię i nazwisko. Juramentum suppletorium pro sponso: Ja N. przysięgam etc. jak wyżej. Eadem die, quae supra, sub iuramento indagatus est sponsus ipse N. N. de cuius statu libero agitur, cum eius indagatio necessaria mihi videatur. Sponsus serio monitus de sanctitate yinculi rnatrimonialis et gravitate iuramenti deposuit seąuentia: 1. Imię, nazwisko, lata, miejsce obecnego zamieszkania? — Nazywam się N. N. etc. 2. Ile miałeś lat, gdy wyszedłeś z domu ? Gdzie przebywałeś i jak długo? -— Miałem lat.... 3. Jakie masz dowody swego wolnego stanu? 4. Czy nie dawałeś podarunków lub pieniędzy świadkowi, aby za tobą świadczył? 5. Czy nie zawierałeś gdzie związku małżeńskiego? 6. Czy, pamiętając na przysięgę, twierdzisz, że jesteś wolnego stanu? -— Tak twierdzę, (podpis) N. N. In fidem ks. N. Jeżeli z zeznań świadków i z załączonych dokumentów proboszcz jest przekonany, że proszący jest wolnego stanu, protokół zakończy w ten sposób: Supra recensitae depositiones testium me persuasum fecerunt, N. N. esse liberi status ac proinde ad celebrationem matrimonii accedi posse. Datum ut supra (podpis) X. N. N. Jeżeli zaś proboszcz ma prawne wątpliwości i uważa, że należy odnieść się do Władzy diecezjalnej o wydanie ostatecznego wyroku o wolnym stanie proszącego, to zakończy protokół w ten sposób: His protocollaris testium indagatio absoluta est et quia orta sunt mihi ąuaedam dubia, totam catisam Ordinariatui remitto decernendam D. ut supra. Uwaga odbierającego przysięgą do Władzy diecezjalnej. O stanie wolnym N. N. nic sam nie śmiem decydować, ponieważ nasunęły mi się pewne wątpliwości, a mianowicie:......... ........... Świadkowie zrobili na mnie wrażenie, że mówią prawdę, ale...... (Miejsce i podpis proboszcza). Badanie wolnego stanu wrazie zaginięcia współmałżonka. Specjalna trudność w dowodzeniu stanu wolnego stanowi ten rodzaj sprawy, gdy jedno ze współmałżonków zaginęło bez wieści i nie daje znać o sobie, a więc nie wiadomo, czy żyje. Jakakolwiek długa nieobecność współmałżonka węzła małżeńskiego nie rozrywa; jest to prawo Boże, że małżeństwo ważnie zawarte i spełnione jest absolutnie nierozerwalne (c. 1118), chyba, że jedno z małżonków umrze. Otóż śmierć małżonka ma być stwierdzoną dokumentem proboszcza, albo świadectwem instytucji, która na wiarę zasługuje. Gdy takiego dokumentu na piśmie mieć nie można, pozostanie regułą, że dotąd w nowe związki wstępować nie wolno, dopóki śmierć współmałżonka nie okaże się moralnie pewną. Taką moralną pewność o śmierci czyjej można sobie wyrobić na podstawie pewnych stwierdzonych okoliczności: mianowicie takich, że gdyby współmałżonek żył, to z pewnością albo wróciłby do domu, albo dałby znać o sobie, bo do domu tęsknił i żonę kochał, a że się nie odzywa tak dawno, wiec nie żyje. Zwracamy uwagę na to, że tego rodzaju badania niemożliwe są w czasie zawieruchy wojennej, bo wielu jest takich, którzy choć żyją, nie mogą dać znać o sobie, ani wrócić do kraju; tak samo nic nie mówi o wolnym stanie takiego małżonka, który do domu ani do żony przywiązania nie miał i może rad był, że wyjechał. Sądzimy, że w tych sprawach badania świadków może przeprowadzić sam proboszcz, ale decydować nigdy nie może sam, wolny stan bowiem musi być nietylko prawdobny, ale zupełnie pewny, dlatego zwrócić się należy do Władzy diecezjalnej o decyzję, protokół można sformułować, jak następuje: Depositio guoad liberum statutu N. N. Anno.................... die................................ in domo plebanali paroeciae N. coram me infra scripto parocho comparuerunt N. en N. testes inducti a N., cuius maritus (uxor) dereliquit domum iam ab X annis et probabiliter mortuus est. Testes iurati et moniti de gravitate iuramenti deposuerunt, ut seąuitur. Testis N. N. Ad generalia: 1. Imię, nazwisko, lata, miejsce zamieszkania? Jakiego świadek jest wyznania, czy praktyki religijne spełnia? — Nazywam się etc. Ad specialia: 2. Jak dawno świadek zna małżonków N.? Czy jest ich krewny, czy sąsiad ? — Znam N, i N. od........................ 3. Jak N. N. żyli ze sobą? Czy się kłócili? 4. Czy po wyjeździe z domu N. pisywwał do żony? Czy świadek czytał listy? Jakiej były treści? 5. Czy nieobecny N. kochał dzieci, czy miał własny majątek, czy był przywiązany do domu własnego? 6. Kiedy ostatni raz świadek widział się z N. (nieobecnym)? Czy wtedy N. mówił co o powrocie do domu? Czy tęsknił? 7. Czy nieobecny N. spełniał praktyki religijne, czy był Boga się bojący? Jakie świadek ma przekonanie o jego zasadach życiowych? 8. Czy nieobecny N. był przytomny na umyśle? 9. Czy nieobecny N. według mniemania świadków wróciłby do domu lub dał znać o sobie, gdyby żył? Stosownie do okoliczności można inne pytania ułożyć, ale wszystkie pytania mają na celu wykrycie prawdy, czy zaginiony współmałżonek był przywiązany do rodziny i czy możliwą jest rzeczą, aby gdzieś się ukrywał, a nie dał znać rodzinie. Dowodem śmierci współmałżonka będzie ta okoliczność, że zaginiony był przytomny na umyśle, że do domu chciał wrócić, że był zasad dobrych i przykazań Bożych strzegł. A więc gdy z zeznań świadków okaże się, że zaginiony był albo chory umysłowo, albo żony nie cierpiał i unikał, albo zasady miał zbyt luźne co do moralności i świętości związków małżeńskich, wtedy długa nieobecność nic nie mówi o jego śmierci: może być gdzieś nawet zadowolony z tego, że ślady zatarł za sobą. Zakończyć protokół można tak: His protocollaris indagatio testium absoluta est. Totam causam Ordinariatui remitto decernendam. Servus in Cristo X. X. Parochus XI. Deklaracja przedślubna dla małżeństw mieszanych mieszkańców..... parafji..... pragnących zawrzeć związek małżeński w kościele katolickim. I. Dla strony akatolickiej: Ja N. N. wyznania......................... wstępując w związek małżeński z N. N. wyznania katolickiego niniejszem dobrowolnie i bez przymusu przyrzekam wobec P. Boga, sumienia własnego i dwóch świadków obecnych N. N. i zobowiązuję się, że wszystkie dzieci, jakiemi Pan Bóg związek mój małżeński z.................... pobłogosławić raczy, dam ochrzcić w kościele katolickim i wychować je według nauki tegoż Kościoła. Zobowiązuje się również, że nigdy w żaden sposób nie badę przeszkadzał (a) swej (mu) przyszłej (emu) żonie (małżoukowi) w spełnianiu obowiązków jej (jego) religji i wychowaniu w tejże re-ligji rzymsko-katolickiej wszystkich naszych dzieci, zrzekając się wyraźnie i dobrowolnie praw, jakie mi kiedykolwiek przyznałoby ustawodawstwo cywilne. Ponadto oświadczam, że błogosławieństwo ślubu brać będę tylko w kościele katolickim. Wszelkie zmiany w niniejszej deklaracji wyrażone orzekam za niemożliwe i nieważne. Powyższe moje zobowiązanie obiecuję sumiennie i rzetelnie wykonać na dowód czego własnoręcznie wraz ze świadkami je podpisuje. Miejscowość... data... ....... Podpisy: strony świadków proboszcza 2. Dla strony katolickiej. Ja N. N. wstępując w związek małżeński z N. N. wyznania ....... niniejszem dobrowolnie i bez przymusu, wobec Pana Boga, sumienia własnego i dwóch świadków N. N. zobowiązuję się i przyrzekam wiernie stać przy św. Kościele katolickim, według obrządku tegoż Kościoła dać ochrzcić wszystkie bez różnicy płci nasze dzieci i wychować je wyłącznie w religji rzymsko-katolickiej, zrzekając się wyraźnie i dobrowolnie praw jakie mi kiedykolwiek przyznałoby ustawodastwo cywilne państwowe, oraz przyrzekam, że błogosławieństwo ślubu brać będę tylko w kościele katolickim. Wszelkie zmiany w niniejszej deklaracji wyrażone orzekam za niemożliwe i nieważne. Powyższe moje zobowiązanie obiecuję sumiennie i rzetelnie wykonać, na dowód czego własnoręcznie wraz ze świadkami je podpisuję. Miejscowość data Podpisy: strony wiadków proboszcza
