Synod 1928

Statuty synodalne

STATUTA SYNODALIA

1. Synodus dioecesana Lublinensis, ad normam can. 356 § 1, de iis tantum agit, quae ad patriculares cleri populique dioecesis necessitates vel utilitates referuntur.

2. Codex Juris Canonici Pii X Pontificis Maximi iussu digestus, Benedicti Papae XV auctoritate promulgatus, omnes fideles ritus latini dioecesis Lublinensis, tam clericos quam laicos omni ex parte obligat.

3. Statuta synodalia hoc libro contenta constituunt ius particulare dioecesis Lublinensis et obligant statim a promulgatione.

4. Omnes sacerdotes dioecesis Lublinensis tum Codicem Juris Canonici, tum huius Synodi statuta habeant, penitus noverint, religiosissimeque observent: parochi autem, administratores paroeciarum, rectores ecclesiarum alterum exemplar statutorum in archivo paroeciali asservent.

5. Leges et ordinationes a Praedecessoribus Nostris vel a Nobis ante hanc Synodum latae, quamvis nec Codici Juris Canonici nec constitutionibus huius Synodi adversentur, inde a promulgatione huius Synodi vim suam amittunt.

De legibus ecclesiasticis.

6. Constitutiones aut ordinationes ab Ordinario in posterum extra Synodum latae et promulgatae statim obligare incipient, nisi aliud in ipsis caveatur.

7. Statuta et ordinationes extra Synodum lata ordinarie promulgantur per commentarium officiale Curiae Lublinensis „Wiadomości Diecezjalne Lubelskie”, extraordinarie per litteras ad decanos aut singulos sacerdotes, quorum interest, missas.

8. Omnes sacerdotes dioecesis commentario officiali „Wiadomości Diecezjalne Lubelskie” subscribere debent, parochi autem, administratores paroeciarum, rectores ecclesiarum alterum exemplar eiusdem commentarii subnotare atque in archivo ecclesiae rite religatum conservare tenentur.

9. Legibus civilibus iuri divino atque ecclesiastico non adversis clerus dioecesanus studiose obsequatur, ut fidelibus boni exempli imitationem prodant, districte tamen interdicitur omnibus clericis, quascunque ordinationes, quae res ecclesiasticas concernunt, a magistratibus civilibus latas, sine licentia Ordinarii executioni mandare.

10. Potestas constitutiones et ordinationes Ordinarii loci necnon Statuta huius Synodi authentice interpretandi eidem Ordinario loci reservatur.

De consuetudine.

11. Consuetudines in dioecesi Lublinensi vigentes, si ipso Codice Iuris Canonici aut Statutis huius Synodi vel decretis Ordinarii diserte reprobentur, vim suam amittunt; aliae vero, modo sint immemorabiles, in suo manent valore; in dubio ad Ordinarium loci recurrendum est.

De temporis supputatione.

12. § 1. Parochi rectoresque ecclesiarum in Missae celebratione vel aliis sacris functionibus publice peragendis, praesertim diebus Dominicis et festivis, in supputandis horis diei legali Reipublicae tempori stent.

§ 2. Quapropter, ut huic obligationi facilius satisfiat populique commoditati consulatur, cuilibet ecclesiae suum sit horologium in loco patenti appensum.

De rescriptis.

13. Parochi et rectores ecclesiarum gratias, privilegia aut indulta a S. Sede pro se suisve ecciesiis impetraturi, opera utantur Curiae dioecesanae.

Laici, in casu quo recursus ad Ordinarium necessarius est, pro obtinendis rescriptis immediate ad Curiam Episcopalem ne remittantur, sed ope utantur parochi proprii aut sacerdotis, ad quem res pertinet

De privilegiis.

14. § 1. Privilegia ant gratiae ab Ordinario loci aut a Curia dioecesana oretenus obtenta, in foro conscientiae ipsi petenti suffragantur, nemo tamen potest cuiusvis privilegii aut gratiae usum advcrsus quemquam in foro externo vindicare, nisi privilegium ipsum sibi concessum esse legitime evincat.

§ 2. Clerici et laici ordinarie nonnisi per litteras adeant Curiam dioecesanam privilegia aut gratias impetraturi,

De iuribus el privilegiis clericorum.

(Can. 118-123).

15. Clerici, in quacunque causa sive contentiosa sive criminali in iudicium saeculare conventi, sine mora Ordinarium loci certiorem reddant.

16. Clericis, litern contra laicos vel clericos, sive suo nomine sive ecclesiae (c. 1526), in iudicio saeculari movere non licet sine praevia licentia Ordinarii loci.

17. Clerici ne ad ecclesias aedificiaque ecclesiastica aut laica extruenda vel resarcienda proprio nomine debita contrahant.

18. Juribus et privilegiis tam realibus quam personalibus, locis sacris vel clericis, sive a potestate civili sive a personis privatis concessis, clerici sine Ordinarii loci licentia renuntiare nequeunt: qua non obtenta eiusmodi renuritiationes ipso facto nullae atque irritae sunto.

De obligationibus clericorum.

(Can. 124-144).

19. Quae de vitae clericorum honestate codicis canonibus san-cita sunt, clericis Nostrae dioecesis in memoriam revocamus eosque vehementer monemus atque obsecramus, ut ea saepe revolvere, attente considerare ac sedulo servare studeant.

20. Cum exercitia spiritualia Dei gratia ad ipsius obseqium tantopere conferre cernantur: familiaritatem cum Deo foveant, zelum animarum excitent, ad dirigendas in via Domini animas plurimum iuvent; omnes et singuli sacerdotes eis quotannis per aliquot dies continuos domi vel in aliquo pio instituto vacare ne praetermittant. Intra decennium autem semel per octiduum continuum, et tertio quoque anno per triduum ea peragent in pia aliqua aut religiosa domo ab Ordinario loci designanda; neque ab eis quisquam abesse praesumat, nisi iusta de causa expressam eiusdem Ordinarii licentiam obtinuerit. De exercitiis vero rite peractis quilibet testimonium scriptum in Curia dioecesana exhibere tenetur.

21. Nominati vel translati clerici tenentur quamprimum ad obe-unda commissa sibi officia ecclesiastica accedere, secus vicarii post quindecim dies, parochi et rectores ecclesiarum post mensem ipso facto amittunt ius ad fruclus beneficii et taxas, regimenque spirituale officio connexum. De dirnisso vel possesso officio vel beneficio quantocius possessor deferat Curiae.

22. Omnes sacerdotes, ut efficaciter suo muneri incumbant, horas, quae ab officiis supersint, studiis ve! aliis operibus ab Ecclesia commendatis impendant. Quem in finem praecipuos, recentiores quo-que libros, commentarios atque ephemerides, studia et opera ecclesia-stica attingentes, sibi comparare ne intermittant.

23 § 1. Neopresbyteri, non exceptis iis qui beneficium paroeciale consecuti sunt, nisi ab Ordinario ob iustam causam sint exempti, singulis annis per triennium examen ex diversis sacrarum scientiarum disciplinis subire tenentur (c. 130).

§ 2. Omnes ad sacros ordines promoti, ut habiles evadant ad beneficium paroeciale obtinendum vel pacifice possidendum, tenentur speciale examen ex diversis sacrarum scientiarum disciplinis subire (c. 459. § 3, n. 3.)

§ 3. Sacerdotes examinati, qui ex aliqua disciplina notam negativam retulerint, novum examen in eadem subire tenentur, quoadusque omnes notas sufficientes obtineant.

§ 4. Ab onere subeundi examina sunt liberi sacerdotes, qui gradum academicum in s. theologia vel iure canonico consecuti sunt.

24. Lublini. pluries in anno et in singulis decanatibus saltem quovis trimestri diebus praestituendis singuli decani tenentur convocare conventus cleri, in quibus instituantur conferentiae seu collationes. Quarum argumentum, ex scientiis theologicis, ex praxi pastorali desumptum, relatoribus designatis sedulo praeparetur et in consessu lectum diligenter discutiatur.

Conferentiarum protocolla a secretariis conventus conscripta ad Curiam dioecesanam mittantur. Conferentiis interesse debent omnes sacerdotes saeculares, religiosi vero ad mentem can. 131, § 3. (cf. Append. IV).

Magistri religionis in scholis interesse tenentur conventibus, qui ab Ordinario eiusve delegato indicuntur.

25. Clerici obligantur ad tonsuram, collare romanum et habitum ecclesiasticum talarem deferrendum, veste talari non induti, ab altari arceantur.

26. Clerici ab iis omnibus, quae statum suum dedecent, prorsus abstineant: sc. spectacula indecentia et iascivia in theatris et cinematographis ne frequentent, lusum chartarum ne nimis ac praesertim locis publicis exerceant, venationi ne indulgeant, omniaque vitent, quae scandalum vel indecentiam sapiunt. Praecipue vero iniungitur, ut mulieres, quae oeconomiae domesticae clericorum praesunt, huiusmodi sint, a quibus spectata morum honestas, cum provectiore aetate coniuncta, omnem suspicionem amoveant. (c. 133, § 2.).

27. Omnes et singuli sacerdotes saeculares, pro anima sacerdotis Lublinensi dioecesi incarnadinati ac recenter defuncti, unam Missam applicare tenentur; item pro anima recenter defuncti Summi Pontificis et Ordinarii loci.

28. Sacerdotes summopere invitantur, ut uni alterive clericalibus Societatibus, in nostra dioecesi legitime existentibus, nomen suum dent, v. g. Unioni Apostolicae, Sodalitati Sacerdotum ,,Unitas”, Unioni cleri pro missionibus aliisque. Sacerdotes vero, qui religiosae institutioni iuventutis in scholis praestant operam, insuper ,,Circulo magistrorum religionis dioecesis Lublinensis” (Koło Księży Prefektów diecezji Lubelskiej) se adiungant.

29. Prohibentur sacerdotes pecuniam aliave pretiosa deposita custodienda recipere. Hem prohibentur clerici per se vel per alios negotiationem aut mercaturam exercere sive in propriam sive in aliorum utilitatem, necnon quascunque partes habere in regimine associationis pecuniariae, industrialis vel commercialis, quae secum ferant onus reddendae rationis (c. 142).

30. Interdicitur clericis, ne politicis factionibus nomen dent, neve sine Ordinarii licentia inunus consiliarii in Municipiis localibus vel provincialibus acceptent eoque fungantur.

31. Omnibus sacerdotibus stricta iniungitur obligatio, ut unusquisque semel in anno muneris sui rationem Ordinario suo personaliter reddat. Referat oretenus scilicet de statu templi, totius fabricae bonorumque ecclesiae, de vita religiosa, de cura animarum, de associationibus catholicis, de scholis, de conditionibus socialibus atque culturalibus, de periculis fidei vel moribus imminentibus omnibusque causis, quae Ecclesiae atque populi bonum spectant.

De Romano Pontifice.

(Can. 218.)

32. Romano Pontifici, qui ex institutione Jesu Christi doctoris infallibilis munere in universa Ecclesia fungatur, atque uti Vicarius Christi et Beati Petri in primatu Successor, totius fidelium gregis pa-stor et rector existat, in omnibus praestanda est ipsi filialis reverentia et obedientia. Quapropter, ut fideles vera de Ecclesia eiusque supre-mo capite doctrina imbuantur, sacerdotes saepius in anno, data occa-sione, constitutionem Ecclesiae explicare et inculcare debent, maximc vero diebus festis papalibus et insuper SS. Apostolorum Petri et Pauli. Dies vero papales, qui populo opportune anunntiandi sunt, tam in ecclesia, quam extra ecclesiam sollemniter celebrentur,

33. In ecclesiis et oratoriis publicis praeter effigiem Ordinarii loci etiam Summi Pontificis, pro tempore regnantis, cancellis aut columnis chori cantorum appensae sint ita, ut oculis fidelium pateant.

34. In festo SS. Apostolorum Petri et Pauli parochi et rectores ecclesiarum obolum pro Summo Pontifice comtnendent et colligant eumque quamprimum per proprium decanum ad Curiam dioecesanam transmittant, ut Supremo Ecclesiae Pastori in signum filialis venerationis totius dioecesis offeratur.

De Episcopis.

(Can. 329, 336, 343, 349).

35. Episcopis, tamquam successoribus Apostolorum, clerici debitam reverentiatn exhibeant, sacerdotes vero, memores sollemnis promissionis de obedientia et reverentia in sacra ordinatione praestitae, Ordinarii sui admonitionibus et praeceptis libenti atque alacri animo obtemperent et acquiescant.

36. Ob reverentiam Ordinario loci debitam Capitula, parochi ac sacerdotes die anniversaria consecrationis vel electionis Ordinarii loci non solum preces, ad normam legum liturgicarum praescriptas, fundere tenentur, sed fideles quoque admonere, ut pro Pastore suo Deum ferventer exorent et SS. Eucharistiam, si fieri potest, ad eius intentionem suscipiant.

37. In sacristiis ecclesiarum et oratoriorum in loco prospicuo tabula affigatur, cui nomen Ordinarii loci et oratio imperata inscripta sint.

38. Decreta sacrae visitationis ab Episcopo factae in libro peculiari inscripta in archivo ecclesiae sedulo asserventur.

De Curia dioecesana.

39. § 1. Curia dioecesana Lublinensis, iuxta can. 363 — 390 ordinata, negotia et causas suas ad normas canonum Codicis J. C. tractare debet. Officiales Curiae secretum officii sui, iureiurando firmatum, servent.

§ 2. Ordinationibus, a Curia dioecesana editis, similis ab omnibus reverentia et obedientia debetur acsi ab ipso Ordinario emanassent.

§ 3. In negotiis cum Curia peragendis hae normae servandae sunt:

1-o Singula negotia scripto consignanda sunt in foliis separatis, nitide, sermone brevi ac lucido, absque correctis, adnotatis loco, die, mense et anno, numero unicuique negotio proprio apposito ac sub-scripta claro et integro nomine et cognomine.

2-o In petendis dispensationibus et gratiis libelli vel ad Episcopum vel ad Curiam dioecesanam dirigantur: quod si libelli de causis secretis agant, Episcopo inscribantur, expresso eius nomine et cognomine, aut duplici operculo involvantur, quorum uni interno apponatur vocabulum ,,secretum”. In negotiis cum Curia tractandis linguam polonicam licet adhibere, sed in causis fori interni, in quantum fieri potest, latine scribatur.

3-o Taxae et aliae praestationes pecuniariae ad Curiam transmittendae sunt, semper indicato fine in quem destinentur.

De vicariis foraneis seu decanis.

(Can. 217, 445-450).

40. Dioecesis Lublinensis in 22 districtus distributa est, qui vicariatus foranei seu decanatus notnine veniunt. Vicariatus foranei seu decanatus nomen habent vuko a loco, ubi vicarius foraneus seu decanus residet; Ordinarii est decanum nominare et sedem assignare. Dioecesis Lublinensis in sequentes decanatus distributa est: 1) Lublinensis, 2) Belżycensis, 3) Biłgorajensis, 4) Bychavensis, 5) Chełmensis, 6) Hrubieszoviensis, 7) Janoviensis, 8) Krasnicensis, 9) Krasnostaviensis, 10) Kuroviensis, 11) Lubartoviensis, 12) Łęcznensis, 13) Opolensis, 14) Piascensis, 15) Pułaviensis, 16) Szczebrzeszynensis, 17) Tarnogrodensis, 18) Tomaszoviensis, 19) Turobinensis, 20) Tyszovcensis, 21) Zaklikoviensis, 22) Zamoscensis.

41. In singulis decanatibus praeter vicarium foraneum, quem decanum appellant, constitui potest, si opus sit, ab Ordinario vice-decanus. Vice-decanus vicem implet decani absentis, aegroti aut defuncti, ad quem interim transeunt omnes decani facultates, jura et obligationes.

42. Decanus, antequam munus suum suscipiat, coram Ordinario eiusve delegato iuramentum, de munere bene ac fideliter obeundo et secreto servando, emittere debet.

43. Ad decanum partim ex iure ecclesiastico, tam communi quam particulari, partim ex lege civili, spectat praecipue:

1-o Ordinationes, mandata, monita, litteras pastorales, directoria divini officii aliaque, quae ab Ordinario distribuenda accipiat, confestim singulis decanatus sui parochis et aliis clericis transmittat eorumque executioni invigilet.

2-o Invigilare debet, num viri ecclesiastici sui decanatus ad normam sacrorum canonum et legum dioecesanarum vitam ducant suisque officiis diligenter satisfaciant; delinquentes vel negligentes summa caritate admoneat, monitionibus vero incassum factis, rem ad Ordinarium loci deferat.

3-o Ipsius est curare, ut Olea sacra quamprimum, non ultra tamen spatium unius mensis post feriam quartam Maioris Hebdomadae, ecclesiis decanatus sui distribuantur.

4-o Invigilet, num a sacerdotibus sui districtus debitae cautelae circa materiam Sacrificii Eucharistici adhibeantur; num decor et nitor ecclesiarum et sacrae supellectilis maxime in custodia S.S. Sacramenti et Missae celebratione accurate servetur ac ritus et ceremoniae in sacris functionibus, per libros liturgicos praescriptae, deligenter observentur.

5-o Invigilet, ut s. reliquiis debita reverentia adhibeatur earumque authenticitatis documenta in archivis diligenter asserventur, et sedulo invigilet, ne nullo modo profanentur vel indecenter custodiantur, vel pereant, neve a clericis aut laicis vendantur (c. 1289).

6-0 Invigilare debet, num parochi et rectores ecclesiarum sui districtus horam stabilem celebrandi Missam, vesperas aliasve devotiones observent, item invigilare praedicationi verbi divini, explicationi catechismi tum pueris et iuvenibus, tum adultis, necnon obligationi infirmis assistendi.

7-o Invigilet, ut bona ecclesiastica diligenter administrentur, ut obligationibus et fundationibus beneficio adnexis satisfiat, percepta et soluta stipendia in libro ad hoc designato notentur; stricte examinare tenetur rationem accepti et expensi a parochis ponendam, curetque, ut apochae expensarum bene ordinatae in archivo asserventur.

8-0 Invigilet, ut omnes libri paroeciales, de quibus infra, accurate conscribantur et in archivo asserventur, utque baptisati, matrimonio iuncti ac defuncti libris tam ecclesiasticis quam civilibus sine mora inscribantur; anno autem civili elapso, exemplaria actorum civilium a parochis repetat et iudici competenti, apud quem tabulae hypothecariae asservantur, transmittat.

9-o Sedulo incumbat, ne vinculum caritatis inter sacerdotes sui decanatus ulla ratione dissolvatur, quare dissidia, si quae exoriantur, cum prudentia componere studeat. Controversias inter beneficiatos, ratione divisionis fructuum ac proventuum emergentes, dirimat secundum normas dioecesanas. Item componere studeat, modo tamen discreto et paterne, dissidia minoris momenti exorta sive inter clericos, sive inter clericos et laicos, praesertim servitio ecclesiae vel famulatui domestico sacerdotum addictos, assumptis sibi, si res postulabit, peritis a partibus electis; dissidia maioris momenti aut quamvis minoris, quarum compositioni impar sit, ad Ordinarium deferat.

10-o Decanus novum beneficiatum decanatus sui, de beneficio legitime provisum, in possesionem sollemni modo ad normam ritualis intromittat; a sacerdote officium deponente, adscitis sibi membris consilii administrativi ecclesiae, res fundi instructi per protocollum recipiat easque, eodem consilio praesente, successori tradat.

11-o Saltem quovis trimestri, tempore et loco communi consensu statutis, convocet clerum decanatus sui ad conventus, ibidem eius est praeesse atque invigilare, ut omnia juxta stat. 24 peragantur. Vocatus ad conferentiam decanorum Lublini celebrandam venire non recusabit; quodsi impeditus eidem interesse non potuerit, de causa absentiae suae Curiam dioecesanam edocebit vicemque suam alii presbytero decanatus sui demandabit.

12-o Episcopum in visitatione canonica decanatus sui comitetur, eique interroganti de iis, quae ad visitationem pertinent, veritatem sincere exponat. Confessarios et contionatores pro unaquaque ecclesia visitanda, si necesse fuerit, designabit, studebit quoque, ne parochi epulas sumptuosas praeparent, neve alcoholum ad mensatn subministrent.

13-o Invigilet, ut tempore missionum in quavis paroecia sufficiens numerus confessariorum adsit, qui sedulo confessiones adstantium fidelium excipiant.

14-o Saltem semel in anno decanus singulas decanatus sui paroecias visitare debet, exceptis ecclesiis eodem anno ab Episcopo visitatis, item scholas, orphanotrophea aliaque instituta pia. Visitatio debet esse localis, realis et personalis; de visitatione peracta in libro visitationum protocollum conficiatur. Paroeciae autem decanorum a specialibus Ordinarii loci delegatis visitabuntur (cf. Append. III).

15-o In fine cuiusque anni certiorem faciat Ordinarium de omnibus iis, quae expostulat can. 449 idque sine ira et studio, sed conscientiae obtemperans, faciat.

16-o Relationes annuas, quae statisticae dicuntur, a singulis parochis expostulet easque mense Octobri ad Curiam dioecesanam transmittat.

17-o Oblationes et pecunias cuiusvis generis, iussu Ordinarii loci tempore designato collectas, quantocius ad Curiam dioecesanam remittere.

18-o Decanus debet invigilare, ut lex residentiae in decanatu omnino observetur (can. 465). De longiore et frequentiore absentia alicuiusvis sacerdotis certiorem faciat Curiam dioecesanam.

19-o Statim ac audierit, aliquem decanatus sui sacerdotem graviter aegrotare, eum invisat, curet, si casus ferat, quo maturius Sacramentis reficiatur, de rebus suis, si nondum proviserit, disponat, ne tutela ac materialibus auxiliis careat, ut pie se ad mortem praeparet, tandem, parocho aegrotante, spiritualibus fidelium necessitatibus consulat et si quando decesserit, honesto funere donetur. Si decanus infirmetur aut decedat haec omnia a viciniore parocho peragenda sunt.

20-o Parocho vita functo quamprimum hac de re Curiam dioecesanam certiorem reddere. Invigilare, ut proprietas ecclesiastica a peculio privato defuncti segregetur. Una cum consiiio administrationis ecclesiae videat, sitne integre servatus ecclesiae fundus instructus, archivum paroeciale, peculium ecclesiasticum atque stipendia missarum, quibus nondum satisfactum est; quoscumque defectus significet, ut una cum expensis funeris e facultatibus defuncti iuxta normas iuris civilis compensentur. Quodsi contigerit, ut parochi aliusve sacerdotis intestati bona privata, auctione constituta, vendantur, curet pro viribus, ut saltem libri aliaque, quae clericis usui esse possint, a clericis acquirantur.

21-o Proprium decanus habeat archivutn decanale, ab archivo paroeciali distinctum et separatum, ad asservanda acta cuiusvis paroeciae, ecclesiae vel instituti, propriis voluminibus inserta, necnon acta visitationum, protocolla, diarium commercii litterarum aliaque documenta, quae ad munia decani referuntur.

Documenta seu instrumenta scripta obfirmet sigillo rotundo, cui signum crucis incisum sit cum inscriptione: ,,Sigillum decanatus N.”

22-o Tandem decanus enitatur, ut actio catholica intra decanatus sui fines rite promoveatur, in dies magis dilatetur latiusque efflorescat.

44. Praeter iura et officia, de quibus supra, decanis dioecesis Lublinensis haec iura et privilegia tribuuntur:

1-o Praecedentia omnibus sacerdotibus decanatus sui (c. 450 § 2).

2-o Partem habendi in Synodo dioecesana (c. 358, § 1 nr. 4).

3-o Decano ius esto dandi licentiam binationis Missae in singulis casibus iusta et urgenti de causa, intra fines decanatus sui, diebus festivis de praecepto, si aliter notabilis pars fidelium Sacrum audire nequeat et recursus ad Ordinarium pro obtinenda hac licentia binandi Missam sit difficilis.

4-o Gaudent facultate absolvendi a peccatis, quae Ordinario reservantur.

5-o In casibus particularibus deputare potest quemlibet decanatus sui sacerdotem ad negotium aliquod determinatum, ad munus decani pertinens, componendum, si illud expedire ipse non valeat.

De parochis.

(Can. 451-470).

45. Domibus ac locis quocunque tempore et ratione benedicere cum pompa ac sollemnitate, puta extraneis invitatis assistentibus, benedictione in diariis localibus publicata etc., pertinet exclusive ad paroehum loci eiusque delegatum, alii vero sacerdotes, si absque licentia parochi taliter benedixerint, suspensione a divinis punientur (can. 462).

46. Cum absentia ultra hebdomadam est duratura, parochus, praeter legitimam causam, habere debet Ordinarii scriptam licentiam et alium sacerdotem substitutum sui loco relinquendum, ab eodem Ordinario probatum, decanum vero de suo discessu et reditu certum facere, simulque sacerdotem substitutum in cura pastorali indicare (can. 465).

47. Si in paroeciis habeantur ecclesiae vel cappellae publicae, proprio rectore destitutae, parochus in iisdem aliquoties in mense, tempore opportuno et fixo, praeprimis autem diebus festis, S. Sacrificium Missae celebrare tenetur.

48. Plurimum interest, ut parochi oves suas cognoscant, ideoque, data opportuna occasione, paterna caritate eas revisant et librum status animarum conficere studeant. Consuetudo visitandi parochianos, vulgo ,,kolenda”, servanda est, ne sit tamem lucri causa (cf. Append. V). Emigrantes ad externas regiones opportuna instructione doceant et contra pericula muniant cum iisque commercium epistolarum foveant (can. 467).

49. Numquam permittat parochus quemlibet e familia sua vel famulatu rebus paroecialibus ullo praetextu se immiscere; potest vero uti adiutorio laicorum, praesertim adscriptosum piis confraternitatibus, in promovenda actione religiosa ac sociali catholica in sua paroecia.

50. § 1. Praeter libros a iure communi praescriptos (c. 470), existant in ecclesiis a clero scripti libri: a) liber acceptae et solutae pecuniae ecclesiasticae, b) stipendiorum missalium, c) fundi instructi, d) materiae contionum dictarum, e) publicationum paroecialium, f) liber acceptae pecuniae ex taxa cancellariae, g) liber visitationis canonicae, h) liber-chronicon, in quo praecipui paroeciae eventus referantur.

§ 2. Parochus nulla apud se retineat documenta, quae ad ministerium suum pertineant, sed omnia in archivo paroeciali condat, quod caute custodiat, clavi apud se retenta. Vetatur parachus archivi documenta aliis se absente videnda exhibere, extra archivum tradere, nisi de licentia Ordinarii loci. Qui aliquam scripturam ex archivo de licentia Ordinarii effert syngrapham sua manu signatam relinquat (can. 378 § 2).

§ 3. Parochus in negotiis ecclesiasticis utatur nonnisi sigillo: „Sigillum ecclesiae paroecialis N. N.”, cum effigie patroni ecclesiae vel crucis.

51. Parochus e munere dimissus aut translatus ultra unum mensem, a die litterarum translationis vel dimissionis datarum, sine licentia Ordinarii loci permanere in hucusque possessa paroecia nequit et totam iurisdictionem amittit.

52. Parochus, qui habet vicarium, omnem laborem et curam in eum ne coniiciat, nam non vicario sed parocho cura animarum commissa est; parochus vicarium ad ministeria sacra implenda paterne informet, consilio in dubiis iuvet, pro impensa opera rite remuneret, si opus sit, fraterne moneat, graviter aegrotantem sacramentis reficiat vel refici curet et operam det, ne tutela careat.

De vicariis paroecialibus.

(Can. 471-478).

53. Ad vitandas difficultates, quae ante constitutionem vicarii oeconomi paroeciae vacantis exoriri possint, ad normam can. 472 n. 2 in congregatione cleri cuiusvis decanatus proxime celebranda determi-netur, quaenam paroecia cuique vicinior sit; quod vero a condecanalibus statutum ac deinde ab Ordinario loci confirmatum fuerit in fidelium cuiusque paroeciae etiam notitiam deducatur eo fine, ut sciant, a quibus-nam sacerdotibus, in casu brevioris absentiae vel repentinae mortis sui pastoris, adiutorium spirituale, si opus sit, repetere valeant.

54. Nominatus vel translatus vicarius, nisi aliud ab Ordinario loci cautum sit, tenetur quamprimum ad obeunda commissa sibi officia ecclesiastica accedere, aliter post quindecim dies ipso facto amittit ius ad fructus taxae. Postquam munere suo fungi coepit, quantocius Curiam certiorem faciat et coram decano opportuno tempore appareat.

55. Vicarii tenentur ad mensam parochi, pro qua solvunt taxam, in conferentia decanali definitam. Ne audeant propriam oeconomiam domesticam gerere vel propinquos, ac magis alias personas, durante officio vicarii apud se retinere. Vicarii ius habent ad tertiam partem fructuum taxae ex iuribus stolae, necnon distinctam habitationem convenientem una cum suppellectili necessaria, a parocho suppeditanda. Vicarii adiutores, ad mentem can. 475 parocho dati, percipiunt dimidiam partem fructuum taxae.

56. Vicarius pro quacunque absentia extra territorium paroeciale habeat licentiam sui parochi, ultra vero hebdomadam insuper Hcentiam Ordinarii loci.

57. Vicarius obediens parocho sit in omnibus, quae munus pastorale spectant et omnia sibi commissa assidue ac accurate exsequi studeat; animadversiones aut monitiones grato animo excipiat; caveat, ne quid in paroeciae usibus immutare praesumat sine parochi consensu; abusus aliave mala nisi parocho annuente corrigere aggrediatur; famulis rei domesticae parochi ne se immisceat, quae vero ei debentur a famulis ecclesiae, decenter petat; absente parocho eius vices gerit in omnibus causis paroecialibus; parocho aegrotanti officia caritatis praestet, in periculo mortis sacran-entis muniat vel muniri curet eoque vita functo decanum certiorem faciat atque caveat, ne bona parochi defuncti aut ecclesiae diripiantur.

58. In casu translationis in aliam paroeciam vicario severe prohibetur e suggestu aut cum aliquo strepitu parochianis valedicere, eoque minus inducias ope fidelium ad persistendum in loco quaerere, turbas ciere, deputatos in sui causatn dirigere.

De ecclesiarum rectoribus.

(Can. 479-486).

59. § 1. Rectores ecclesiarum, cappellani nosocomiorum, orpha-notrophiorum aliarumque domorum piarum vel religiosarum tenentur ad residentiam prout parochis praescribitur. (Cf. st. 46).

§ 2. Ordo officiorum divinorum in ecclesiis rectoralibus pera-gendorum una cum parochi voto Ordinarii loci approbationi subiiciatur.

60. Rectores ecclesiarum habeant archivum, in quo documenta, quae erectionem, privilegia et iura ecclesiae spectant, libri, enumerati in stat. 50, iis exceptis, qui necessarii sunt speciatim parochis pro cura animarum, apte dispositi ac diligenter clausi custodiantur.

Rectores ecclesiarum possunt uti proprio sigillo cum effigie Patroni ecclesiae et inscriptione ,,Rector ecclesiae N. N. in N.”

De organariis et famulis in ecclesiis.

61. Nullus organarius ad munus obeundum a parocho vel rectore ecclesiae stabiliter adinitti potest, nisi a Commissione dioecesana, quae ad Curiam dioecesanam pro rebus organariorum constituta est, in singulo casu idoneus et habilis renuntietur.

62. Organorum moderator, sacrista, cantores, campanae pulsator, sepulchrorum fossores ceterique famuli a solo rectore ecclesiae, salvis legitimis consuetudinibus et conventionibus et Ordinarii auctoritate, nominantur, pendent et dimittuntur. Organarius ne dimittatur, nisi uno trimestri ante, coram duobus testibus vel per publicum notarium, de futura amotione certioretur, reliqui autem famuli item uno mense antea de sua dimissione sciant opportet, salvis legis civilis praescriptionibus.

De religiosis.

(Can. 492-498, 592 ss., 608, 609, 612, 621, 622).

63. Nemini licet, sine expresso Ordinarii loci consensu, congregationes religiosas condere, aut viros mulieresve in societates coadu-nare, quae vivendi rationem religiosorum imitentur.

64. Clerici saeculares et religiosi, tam viri quam mulieres, mutua sese benevolentia prosequantur. Religiosi, a parochis requisiti, ad consulendum paroecianorum necessitatibus operam suam libenter praestent; ne tamen quidpiam ab iis exigatur, quod ab eorum constitutio-nibus alienum est, aut in disciplinae religiosae detrimentum vergere possit.

65. Parochi speciali quadam ratione invigilent, ut leges ecclesiasticae circa quaestuationem religiosorum ad amussim observentur. Praecipue vero haec duo eis inculcantur: l-o praeter regulares, qui ex instituto suo mendicantes vocantur et sunt, uti v. g. Capuccini, simul-que in dioecesi Lublinensi suum domicilium habent, ne ullos religiosos, sive viros sive mulieres, in sua paroecia stipem quaeritare sinant, nisi sibi authenticam et recentem licentiam Ordinarii loci exhibuerint; 2-o si quid minus honestum aut a dignitate religiosa alienum, a reli-giosis eleemosynas quaeritantibus commissum fuerit, id sine mora ad Ordinarium loci deferant.

De promovenda laicorum fide et moribus.

66. Omni ope nitendum est sacerdotibus, praesertim parochis, ut fides in populo christiano intacta custodiatur et iugiter virescat; ani-marum rectores vigilent et curent, ne fides, pietas moresque pravorum hominum exemplis et sermonibus dilabantur, ideo sedulo animum advertant ad pericula, quae fidelibus temporibus nostris imminent a variis sectis: Methodistarurn, Anabaptistarum, Scrutatorum S. Scripturae (Badacze Biblji), Ecclesiarum s. d. nationalium et aliis. Fideles longe sint a contuberniis baereticorum et devitent familiaritatem cum ipsis; templa et aulas ipsorum ne ingrediantur, ne curiositatis quidem gratia.

67. Sacerdotes paroeciales, praeprimis vero ipsi parochi debent sedulo investigare, an et quae in eorum paroeciis doctrinae sectariae pullulent, serpant et'immineant. Ut hoc assequi possint in adiutorium assum-mant sibi homines bene visos, pios, prudentes, praesertim ex membris confraternitatum et associationum paroecialium, qui ipsos, de insurgentibus in paroecia sectis, statim instruere possint. Hoc etiam fine investigent, quinam pravi libri, quae ephemerides perversae in territorio paroeciali circumferantur, dispergantur atque a paroecianis legantur.

68. Si alicubi aliquae sectae falsas doctrinas suas dispergere pertentent, parochus statim ad Curiam dioecesanam referre tenetur, describendo accurate sectam, modum quo propagetur et media, quibus clerus paroecialis sectam exstirpare satagebat et quidem quo cum eventu.

69. § 1. Ut errantes reducantur ad Ecclesiae unitatem, errores vero circa fidem ac bonos mores devincantur prae ceteris valde opportunum est, ut clerici doctrinam catholicam, praecipue veritates ab haereticis impugnatas, solidis argumentis proponant, atque si opus fuerit, falsitatem sectarum, quae introduci coeperint, etiam directe, cum gravitate tamen, demonstrare ne omittant.

§ 2. Pro fidelibus cultioris ingenii, in eundem finem curandum est, ut certis temporibus series praelectionum argumenti apologetici habeantur et pro viribus libri argumenti scientifico apologetici, necnon ephemerides catholicae divulgentur.

70. In votis synodi est, ut omnes tam clerici quatn laici diaria, folia periodica, ephemeridesque catholicas summopere foveant et diffundant, ut moneantur fideles, ne Bibliorum versiones, quae ab emissariis societatum biblicarum protestantium et aliarum hic illic spargantur, emant vel gratis oblatas accipiant; ut pro viribus parochi bibliothecam paroecialem, bonis libris instructam, instituant.

71. Arceantur fideles a conventiculis, in quibus fiant exercitationes, ut aiunt, spiritisticae, magneticae, hypnoticae et eiusdem generis superstitiones, praesertim tabulae rotantes et defunctorum evocationes omnino a vita christiana absint. Parochi et concionatores fideles doceant, ne infallibilem quamdam efficaciam certis precationibus aut caeremoniis tribuant, neve credant eis qui similia pollicentur.

72. Parochi maximam diligentiam adhibeant, ne parentes filias suas patiantur famulari apud herum cum periculo fidei et morum; ceterum omnino dimittatur servitium, quod sine animaepericulo praestari non possit.

73. Fideles sedulo devitent quaecunque bonis moribus detrimentum afferunt: spectacula, cinematographa, theatra non adeant nisi honesta; choreas impudicas fugiant; fabulas romanenses, nisi de virorum probatorum consilio, et folia perversa ne legant; imagines obscoenas, inter quas paginas depictas, (pocztówki), omnino reiciant. Mulieres in vestibus modestiam servent, neque audeant ad templum et speciatim ad sacramenta accedere nisi honeste vestibus opertae. Caveant parentes et praesertim matres, ne sinant filias cum sponsis nimia familiaritate versari, ne filias suas cum sponso absque vigilantia relinquant, ne, initis filiorum sponsalibus, nuptiae diutius protrahantur.

74. Coniuges fidem sibi invicem iuratam inviolatam custodiant et meminerint, voluntarium abortum et onanismum matrimonialem horrenda esse crimina; confessarii autem enixe satagant haec adeo nefanda crimina exstirpare, denegata etiatn, nisi resipiscant, absolutione.

75. Parochi moneant parentes, ne liberos cuiusvis aetatis secum in lecto detineant et ne fratres et sorores promiscue in eodem cubili decumbant.

76. Parochi animis fidelium iniiciant maximum horrorem contra duellum, suicidium, ebrietatem et blasphemiam, atque absterreant fide-les suos a proferendis falsis iuramentis sive extra sive in iudicio.

Serio et fortiter parochi moneant fideles, ut longe absint a doctrinis et ab agendi ratione socialismi et communismi, quos a legibus divinis et humanis et a christiana fide damnatos esse sciant.

77. Caveant fideles a turpi vitio, temporibus nostris tam diffuso humani respectus, qui multos retrahit a manifestanda sua fide christiana, ne incurrant irrisiones vel vituperia incredulorum et libertinorum. Commendatur parochis monere fideles, ut precibus suis quotidianis adiungant actus fidei, spei et caritatis erga Deum. Curent parochi, ut paroecias suas Apostolatui Orationis adscribant et ut in omnibus familiis christianis paroeciae suae Intronisatio Sacratissimi Cordis instituatur.

78. Fideles inter seipsos, cuiuscumque sint dignitatis aut conditionis, mutuam foveant caritatem; parochum suum tamquam pastorem animarum tenentur debita colere observantia eique obedientes se praebere atque pro viribus, in promovenda actione religiosa ac sociali catholica, adiuvare.

De fidelium associationibus et confraternitatibus.

(Can. 684-719).

79. Utilitatem piarum associationum laicorum Ecclesia semper agnoscebat; temporibus nostris membra eiusmodi associationum pastori animarum subsidio sint oportet in eius officiis exercendis praesertim in actione religiosa, caritativa, sociali catholica. Quapropter summo studio parochi et rectores ecclesiarum his piis associationibus faveant, eorum incrementum curent, deficientes autem vel collapsas pro viribus reficere enitantur. Illae piae associationes ne sint multae, sed quae iam existunt assidue excolantur, ut, quod intendunt, reapse obtineant, neque quisque sit membrum nimis multarum associationum, cum officia facile ob eam rationem negligi contingat, sed paucis nomen det et officia fideliter adimpleat.

80. Nulla laicorum associatio erigatur aut legitime erecta habe-atur nisi ipsius statuta ab Ordinario approbata fuerint. Quaelibet associatio fidelium in archivo ecclesiae habeat distinctam capsam, in qua instrumentum erectionis aliaqtie documenta asserventur.

81. Associationes fidelium, salva clausula can 698, in ecclesia paroeciali erectae, a parocho dependeant, sed et vicarii eorum rectores esse possunt, semper tamen sub principalilnoderatione parochi, in aliis ecclesiis a rectoribus earundem. Rectores associationum conventibus earum intersint, in doctrina catholica et officiis propriis confratres erudiant. Curent moderatores, ut confratres et sodales spiritualibus vacent exercitiis tempore quadragesimali, processionibus collegialiter cum propriis insignibus et sub proprio vexillo intersint (can. 718). Sub fine cuiuslibet anni parochus de statu religioso et morali confra-ternitatum suae paroeciae ad Ordinarium loci scripto referat.

82. Ad mentem can. 693 in associationes admittantur tantum iideles vere religiosi, sobrii, honesti. Curent rectores, ut ad singula associationis munera obeunda homines optimae indolis et aestimationis apud fideles eligantur, ut officiales inuneribus suis rite fungantur, ut bona temporalia associationis hotnines periti ac fide digni, strenue et iuxta statuta administrent et rationem administrationis bonorum necnon collectarum saltem quotannis Episcopo vel ei, cui Episcopus commiserit, fideliter reddant.

83. In votis synodi est, ut Tertius Ordo S. Francisci, qui, teste historia, semper fuit magni momenti in promovenda vita religiosa, morali, domestica et publica fidelium, ad mentem epistolarum encyclicarum S. Pontificum Leonis XIII (,,Auspicato”), Benedicti XV (,,Sacra propediem”) et epistolae encyclicae Pii XI de 30.1V.1926 quam maxime divulgetur; quare parochi et rectores ecclesiarum omnem sollicitudinem adhibere debent, ut in singulis paroeciis instituantur vel institftti foveantur tertii ordines saeculares, in quos praesertim viri cooptentur.

84. Summopere commendatur, ut discipuli et discipulae scholarum mediarum in sodalitatibus B. M. V. consocientur.

De actione catholica sociali.

85. Maxime commendatur omnibus sacerdotibus, ut, quantum officia ecclesiastica sinunt, operam dent christianis associationibus socialibus, praesertim iuventutis catholicae atque operariorum ad mentem encyclicae Leonis XIII P. P. ,,Rerum novarum” 15 Maio 1891 anno datae. Pastorisatio animarum extra ecclesiam per associationes catholicas hoc praesertim aevo magno cum fructu instituitur. Sacerdotes in cura animarum detenti ne restringant zelum suum apostolicum ad limites templi, cui adscribuntur, sed zelo suo etiam illos amplectantur. qui ecclesiam hanc illamque ob causam non frequentart.

86. Promoveant parochi praecipuas consociationes actionis socialis catholicae quae sunt: Associationes Iuventutis Polonicae (Stowarzyszenie Młodzieży Polskiej), Uniones Opificium et Mulierum Catholicarum, Associationes Agricolarum etc. In hisce unionibus et associationibus studeant pastores animarum ope conventuum, praelectionum, bibliothecarum, circulorum abstinentiae, S. liucharistiae aliorumque mediorum doctrinam et culturam catholicam propagare et iuxta catholica principia iura et officia tani operariorum quam dominorum explicare. Item oeconomica quoque instituta, quae magis opportuna videantur, studeant parochi promovere.

87. In omni paroecia instituantur Associationes Iuventutis Polonicae separatim pro pueris et pro puellis; pueri sub patrocinio alicuius Sancti v. g. S. Stanislai Kostka, puellae sub patrocinio B. M. Smmacu-latae vel alicuius sanctae uniantur. In Associationibus pueilarum parochi directionem, ubi possibile esset, idoneis personis laicalibus com-mittant, sibi tamen inspectionem generalem reservent, ut omnia secundum statuta associationis et monita Secretariatus Generalis pro Associationibus luventutis Polonicae in dioecesi Lublinensi fiant.

88. Maxime cominendatur, ut omnes confraternitates religiosae et associationes laicales catholicae aggregentur societati ,,Liga Katolicka Diecezji Lubelskiej”, cui fas est, actionem religiosam et socialem catholicorum coordinare pro tota dioecesi ad profundenda et defendenda principia catholica tam in vita privata quam publica.

89. Parochi, data occasione, fidelibus inculcent, ut officia civilia iuxta conscientiam exerceant, ad comitia sive Reipubiicae sive magistratus localis solummodo viros probos, doctos et rei catholicae gnaros eligant.

De Sacramentis in genere.

(Can. 731-736).

90. Pastores animarum saepe fideles edoceant virtutem Sacramentorum, ut pie devoteque ad ea accedant, in administratione Sacramentorum summam diligentiam ac reverentiam adhibeant. Meminerint sacerdotes decentiae etiam in exteriori habitu, gravitatis et mnnditiei in omnibus, quae Sacramentum spectant. Non licet praefinire horas ac dies, extra quas dispensatio Sacramentorum absolute denegetur, attamen fideles inducendi atque gradatim assuefaciendi sunt, ut in casibus ordinariis nonnisi praefixis diei horis operam parochi requirant

91. Parochus curet omnino, ut olea sacra ab Episcopo in Coena Domini benedicta, quantocius non ultra spatium unius mensis a suo decano recipiat, solutis expensis. Olea sacra in vase argenteo vel saltem argentato conserventur. Nomen vel primae litterae nominis proprii cuiusvis speciei SS. Oleorum signatum appareat in vase, non autem in operculo mobili, ne, mutatione, occasio confusionis oleorum adsit. Olea sacra in ecclesia in tuta ac decenti custodia sub clavi asserventur, nec ea domi retineri licet, nisi ex rationabili causa et licentia Ordinarii (c. 735); nec licet permittere laicis, ut vascula cum oleis sacris sine iusta causa tangant.

De baptismo.

(Can. 737-779).

92. Cum baptismus a quovis valide cenferatur curent parochi, ut fideles, praesertim personae curam parturientibus impendentes v. gr. obstetrices, a quibus non raro infans baptisandus est, de baptismi materia, intentione et forma ac recto modo baptismum infantibus conferendi, pro casu necessitatis, edoceantur.

Parochi moneant mulieres praegnates, ne, extra casum necessitatis, obstetricis acatholicae eopue minus non christianae opera utantur.

93. § 1. Infantes a laicis ex quavis causa baptisatos non licet sine discrimine denuo baptisare, sed diligenter validitas baptismi inquirenda est. Si, investigatione peracta, certo constet, sacramentum fuisse invalidum, infans absolute, si vero de valore sacramenti dubitetur, sub conditione baptisandus est, si autem constiterit, baptismum validum fuisse tantum caeremoniae suppleantur.

§ 2. Infantes vero expositi et inventi sub conditione baptisentur, nisi certo constet de eorum valido baptismo, qua in re standum est declarationi S. Officii 5/1—1724: ,,Si testimonium (de baptismo collato) sit ab homine incerto, in re adeo gravi, ignoto testimorio deferri non potest, quare tunc rebaptisandus est infans sub conditione, etiamsi schedulam de suscepto baptistnate a collo suspensam ferat. (Collectio Prop. I. n. 299).

94. § 1. Ut adultus ad normatn can. 752, § 1 possit baptisari, debet liberam voluntatem ostendere parocho; protocullariter coram duobus testibus id recognoscatur; protocollum a parocho, baptisando et duobus testibus subsignatur et in actibus paroecialibus deponatur.

§ 2. In conversione haereticorum aut schismaticorum inquirendum est de validitate baptismi in haeresi aut schismate suscepti; si, inquisitione peracta, compertum fuerit, baptismum aut nullum aut nulliter collatum esse, absolute, si tamen post investigationem etiam dubium de validitate baptismi supersit sub conditione secreto baptisentur; tandem si constiterit, baptismum validum fuisse, recipiendi erunt ad haeresis abiurationem et fidei professionem. Baptisari aut converti desiderans nonnisi sincere absque temporali lucro id faciat, secus ad sacramentum baptismi aut professionem fidei catholicae ne admittatur.

95. § 1. Curent sacerdotes, ut omnia, quae de baptismo in Rituali praescribantur, accurate et religiose serventur; meminerint praeterea, proprium baptismi administrandi locum non esse sacristiam, sed ecclesiam et quidem baptisterium. Ibi quoque renoventur baptismi promissiones, de quibus agitur in statuto 111 § 3.

§ 2. Curent sacerdotes, ut ei qui baptisatur christianum nomen imponatur et praesertim nomen unius e S. S. Patronis Poloniae; nunquam vero licet, eoque magis dissentientibus parentibus, nomina dictu plebi difficilia aut ignota imponere, caveant autem omnino sacerdotes, ne infantibus expositis aut inventis vel illegitimis imponant nomina, qiiibus notatur eorum origo aut nota ignominiae inusti videantur, neque in actis baptisatorum licet aliquid inscribere, quod infantem afficiat v. gr. illegitimi tori.

Cognomen imponere infantibus, quorum parentes ignorantur, ad magistratum civilem secundae instantiae pertinet. (D. U. R. P. 1927 r. Nr. 36, poz. 325, 1925 r. Nr. 72, poz. 413).

96. Juxta morem receptum unus patrinus ac una patrina pro unoquoque baptisando adhibeantur, si parentes ad infantem levandum plures invitaverint solum unus et una patrini proprii sunt, ceteri tamquam testes assistere et uti tales in libris metricalibus adscribi possunt; acatholici ad munus patrinorum ne unquam admittantur.

Edocendi sunt fideles etiam in baptismo privato patrinum, si facile haberi queat, adhibendum, item ex baptismo spiritualem cognationem baptisantem et patrinos proprie dictos cum baptisato tantum contrahere, eamque esse matrimonii dirimens impedimentum.

97. Parochus sedulo et sine mora nomina baptisatorum sub rubrica distincta in libro baptismali tam ecclesiastico quam civili referat; in libris baptisatorum suo tempore baptisati confirmatio, matrimonium, ordo sacer aut professio sollemnis adnotari debet. Libros hos quotannis decanus revidet et subsignat.

De confirmatione.

(Can. 780-800).

98. Curent parochi, ut omnes paroeciani opportuno tempore ad sacramentum confirmationis accedant (can. 787); confirmandos per diligentem instructionem et pias exercitiones praeparare studeant. Valde suadendum est, ut confirmationi immediate praemittatur confessio sacramentalis et S. Communio.

99. Parochus confirmandis bene praeparatis et rite dispositis tradat schedulas, in quibus confirmandi nomen, cognomen et nomen Sancti (ae), quod sibi in confirmatione imponendum desiderat, litteris claris inscribantur. (Cf. Append. I, n. 8).

100. Confirmatione peracta schedulae reddendae sunt parocho, qui nomina confirmatorum in Hbro peculiari inscribat (can. 798). extraneorum vero nomina et cognomina remittat eorum proprio parocho, qui pari modo confirmationem in libris opportunis adnotet.

De sacrosancto Missae sacrificio.

(Can. 802-844).

101. Rectores ecclesiarum sacerdotes alienae dioecesis, dummodo exhibeant ad normam can. 804 authenticas et adhuc validas litteras, aut rectori ecciesiae apprime noti sint, ad celebrationem Missae in sua ecclesia admittere possunt; si litteris careant et rectori sint omnino ignoti, rectores ecclesiarum stricte ad normam can. 804, § 2 procedere debent; sacerdotibus, veste talari non indutis, peregrinis et cappellanis militum non exceptis, Missam celebrare non permittant. In sacristia ecclesiae adsit liber ad consignanda nomina, cum signifificatione dioecesis et officii, sacerdotum extraneorum Missam celebrantium.

102. Sacerdotes, curam animarum habentes, ob bonum spirituale fidelium, ut detur iisdem possibilitas frequenter immo quotidie pane Eucharistico sese reficiendi, alli vero sacerdotes pro suo bono spirituali Missam quotidie celebrare invitantur et tantum infirmitas possit eos ab hoc officio excusare.

103. § 1. In paroeciis, ubi solus est parochus, diebus dominicis ac festis de praecepto praesertim die Dominica Resurectionis parocho permittitur, immo enixe commendatur, ut bis celebret S. Sacrificium Missae, horis inter se sat distantibus, in commodum fidelium specialiter iuventutis scholaris.

§ 2. Si vero parochus, occasione indulgentiae in vicina paroecia die dominica vel festo de praecepto occurrentis, deficiente alio sacerdote, ad Missam ibidem celebrandam invitatur, secundam Missam ibi celebrare permittitur: hoc autem in casu parochus tenetur dominica praecedenti monere fideles de suo discessu, atque ipso die festo de praecepto, in propria ecclesia, tempore opportuno, celebrare Missam proferreque instructionem catholicam. Extra hos casus, si sint duo vel plures sacerdotes et recursus ad Ordinarium sit difficilis, exorta necessitate, pro obtinenda licentia binandi Missam ad decanum recurrendum est.

104. § 1. Omnes sacerdotes, ut defectibus in caeremoniis Missae ac rubricis aliarum sacramm functionum efficacius occurratur, saltem semel singulis annis. opportuno tempore, rubricas missalis et ritualis diligenter perlegant.

§ 2. Ministri Missae inservientes ad altare ne admittantur, nisi bene instructi sint, morum honestate excellant, textum distincte pronuntient, ritus semel edoctos non negligant et ita in omnibus se ge-rant, ut aedificationi fidelibus sint.

Maxime commendatur erectio societatis ,,Sodalitas ministrantium”.

105. Hora aurorae ad incipiendam Missam, de quo in can. 821 § 1, hieme, iuxta immemorabilem consuetudinem, aestimanda est quinta matutina.

106. Ad mentem can. 822 evitanda est celebratio Missae sub dio (Msza polowa) et pro licentia celebrandi Missam taletn ne recurratur ad Ordinarium, nisi in casibus extraordinariis, de vera, iusta et rationabili causa et ad implendum praeceptum (S. Congreg. Sacram. die 24/VII 1924); ipsos petentes absque relatione parochi mittere ad Ordinarium pro obtinenda licentia non licet.

107. Sine expressa et scripta venia Ordinarii loci, salva clausula can. 686, § 3, nemini licet cuiuscunque generis associationes, ad colligendas Missarum stipes destinatas, condere aut promovere sicque illegitime institutis nomen dare; qui vero hoc statutum violaverit sive clericus sive religiosus sive laicus congruis poenis plectetur.

108. A die, quo ista statuta obligare incipient, quantitas stipendii pro Missa lecta 5 aureorum polonicorum, pro Missa sollemniori 10 aureorum polonicorum definiiur; tenuiora stipendia acceptentur et si ab accipiente non celebrentur ad Curiam dioecesanam mittantur. Ad mentem can. 831 omnes sacerdotes per dioecesim tam saeculares quam regulares illi statuto circa stipes Missarum stare debent.

109. Quilibet sacerdos ac praesertim parochus specialem habeat librum, in quo tum stipendia missalia, tum diem ac mensem quo eis satisfecerit adnotet, qui liber semper exhibendus est Ordinario vel decano visitantibus. Si quae stipendia missalia supersint, illa praesertim sacerdotibus propriae dioecesis tradere vel ad Curiam dioecesanam transmittere expedit.

110. In ecclesiis, ubi sunt duo vel plures sacerdotes, observetur communitas stipendiorum missalium et emolumenta inde provenientia dividantur aequaliter inter eos pro rata parte, exclusis sane expensis. Pro Missis, quae occasione nuptiarum vel funerum celebrentur, ab emolumentis perceptis detrahenda est pars aequalis stipendio medio. Obligati ad Missas pro paroecianis supererogare tenentur in gratiam communitatis congruens stipendium.

De Sacra Communione.

(Can. 845-869).

111. § 1. Parentes, tutores, magistri in scholis, confessarii et parochi summopere curare tenentur, ut pueri ac puellae, cum ad usum rationis pervenerint, sufficienter instruantur et disponantur ad s. communionem quamprimum recipiendam. Abusus eosdem ad primam communionem non admittendi, nisi decimo aut superiore aetatis anno, est omnino eliminandus.

§ 2. Pueri, qui scholam non frequentant, ante communionem instruendi sunt a parocho eiusve vicario; pueri vero scholares a suo magistro vel a persona saeculari, quae, si opus sit, fungitur munere magistri doctrinae christianae, quo tamen in casu parochus ne omittat ftiam per exatnen, si opportunum prudenter iudicaverit, sufficientem eorum instructionem dispositionemque explorare.

§ 3. Prima puerorum communio maxima solletnnitate celebretur. Item commendatur, ut pueri fidei professionem et baptismi promissio-nes, convenienti sermone praetnissa, renovent, cum primum sollemniter pane Eucharistico reficiuntur.

112. Tempus communionis paschalis pro dioecesi Lublinensi a Dominica Septuagesima usque ad festum SSS. Trinitatis inclusive, vi Apostolicae Sedis indulti, durat. Suadendum fidelibus, ut praecepto communionis paschalis satisfaciant in sua quisque paroecia (can. 859).

113. § 1. Parochi et confessarii curent, ut fideles sacram fre-quentent communionem. Sacerdotes, praesertim curae animarum addicti, tum in doctrina religionis in scholis habita, tum in catechesibus exponant exacte, quaenam sint necessariae et sufficientes dispositiones cuiusvis ideoque etiam frequentis ac quotidianae communionis. Curent parochi, ut toti paroeciae aliquoties per annum detur occasio ad sacram Synaxim accedendi et tunc ad excipiendas confessiones sacerdotes etiam extranei invitentur, in paroecia enim non desunt, qui pastoribus suis confiteri erubescunt.

§ 2. Parochi et rectores ecclesiarum prompte ac libenter tam in Missis praecipue quam extra Missas sacram communionem rationabiliter petentibus ministrent, etiam post meridiem tempore Adventus et communionis paschalis necnon diebus indulgentiarum, cum fideles frequentiores ad sacramentum poenitentiae accedere solent. In ecclesiis paroecialibus praesertim urbanis praesto sit matutino tempore sacerdos, qui sacram Eucharistiam fidelibus distribuat.

114. In deferendo privatim SS. Sacramento ad infirmos praxis, in dioecesi usquemodo accepta, servanda est, videlicet sacerdos superpelliceo, stola alba induatur, capiti biretum imponat, habitum ecclesiasticum sive pallio, sive amiculo, sive alio vestimento, tempori anni accomodato, operiat, caput vero, cum tempus adversum est, loco bireti pileo tegat. Lublini, ubi variorum incolarum frequentia magna est, SS. Sacramentum occulte deferant sacerdotes uti superius induti, capite loco bireti pileo operto, semper tamen comitante aliquo viro pio vel femina, qui viam ad dornurn infirmi indicent et faciliorem reddant.

Quam maxime commendatur, ut infirmis occasio SS. Sacramentum frequentissime suscipiendi praebeatur, neve sacerdotes taedeant eos invisere et Divinum Medicum atque Optimum in garvi morbo Consolatorem eis afferre.

115. In periculo mortis pueri, qui sunt rationi iam adeo com-potes, ut discernant Corpus Christi a communi cibo illudque reverenter adorent, sed nondum ad primam communionem admissi, non sola extrema unctione roborandi sunt, sed etiam poenitentia atque Viatico, abusus contrarius est reprobandus.

De poenitentia.

(Can. 871-910).

116. Monentur vehementer parochi aliique sacerdotes, ut fideles, tum publicis sermonibus, tum privatis etiam monitionibus, excitent ad confessionem saepius peragendam et praesertim ad praeceptum de annua confessione adimplendum.

Curent parochi, ut quadragesimali tempore exercitia spiritualia seu recollectiones paroeciales peragentur et tunc itemque aliquoties in anno advocent ad suam ecclesiam confessarios sive saeculares sive religiosos, quibus fideles peccata sua liberius confiteantur, quam proprio sacerdoti; de oecasione confitendi apud confessarium extraordinarium paroecianos suos opportuno tempore praemoneant.

117. § 1. Omnes sacerdotes, dignitate ecclesiastica ornati vel officio, ab Ordinario Lublinensi commisso, legitime fungentes, gaudent facultate excipiendi sacramentales confessiones, nisi sint personaliter suspensi. Amisso vero officio vel dignitate eo ipso amittunt et dictam facultatem. Si autem absque necessaria iurisdictione sacramentum poenitentiae administrare praesumpserint, vi can. 2366, ipso facto se sciant suspensione a divinis irretitos.

§ 2. Omnibus ecclesiarum parochis et rectoribus facultas conceditur admittendi ad audiendas fidelium confessiones intra limites sui territorii sacerdotes alienos, a suis Ordinariis aprobatos, primis 15 diebus, quibus in dioecesi Lublinensi commorantur. Qui sacerdotes sic admissi gaudent pro foro sacramentali iurisdictione aliisque facultatibus, quas ipse parochus vel rector, qui eos admisit, ab Ordinario Lublinensi obtinuit. Sacerdotes tamen ad dioecesim Lublinensem pertinentes, si maneant absque officio, ad confessiones sacramentales audiendas nonnisi a proprio Ordinario approbari possunt.

118. Confessarii sedulo devitent sigilli sacramentalis etiam remo-tissimatn violandi occasionem. Tempore confessionis sacerdotes caveant, ne voce nimis alta loquantur. De confessionibus exceptis sive inter se sive cum aliis omnino ne loquantur. In schedulis, requisitis a poenitente de confessione perecta, (quae dandae sunt etiam non absoluto, excepto casu fictae confessionis) praeter verba: ,,Confessionem peregit, die, anno”... et subscriptionem cenfessarii, nihil aliud licet addere.

119. Parochi eorumque vicarii et rectores ecclesiarutn semper prompti paratique sint rationabiliter petentium confessionas audire. Ut vero fidelibus occasio praebeatur facile confitendi, parochi eorumque vicarii quotidie, tempore idoneo stabilique, mane ante Missam confessionali assideant. Etiam singulis sabbatis atque in pervigiliis festorum et tempore Quadragesimae, hora magis opportuna postmeridiana, reci-piant confessiones, quod quidem populo notificetur.

Operariis aliisque hominibus valde occupatis parochus designet tempus confitendi speciali modo idoneum, ut facilitas confessionis illos ad sacramenta suscipienda alliciat. Tempore statuto sacerdotes sedeant in confessionali, etiamsi desint poenitentes.

120. Omnes decani foranei, canonici cathedrales Lublinenses et canonici collegiatae Zamoscensis, sive de gremio sive ad honorem, delegantur ad absolvenda in foro interno peccata et censuras Ordinario reservata.

121. Feminarum cuiuscunque aetatis confessiones extra sedem confessionalem, quae sit in loco patenti et conspicuo posita, quaeque sit instructa crate fixa ac tenuiter perforata, ne audianiur sub poena suspensionis a divinis ipso facto incurrenda.

Non licet insuper excipere confessiones feminarum in sacristia, nisi sint mutae, surdae aut vere infirmae, semper tamen in confessionali.

De indulgentiis.

(Can. 911-936).

122. In ecclesiis paroecialibus et filialibus cum cura animarum ad mentem can. 916 altaria maiora, modo sint fixa iu sensu vulgari, uti privilegiata quotidiana perpetua designantur etdeclarantur, dummodo aliud in eis privilegiatum perpetuum non habeatur, aut ob rationabilem causam non sit aliud eligendum, quo in casu rectores ecclesiarum tempestivis litteris Ordinarium adeant, ut aliud altare designet. Si in aliqua, ex dictis ecclesiis, iam existat altare privilegiatum temporarium, vi privilegii a S. Sede concessi, idem designatur et declaratur abhinc privilegiatum perpetuum. Altari privilegiato appensa sit tabella cum inscriptione ,,Altare privilegiatum”.

123. Conficiant parochi et rectores ecclesiarum indicem indulgentiarum, quae suis ecclesiis sunt concessae, eique authentica documenta adnectent.

Si indulgentiae sint ad tempus concessae, tempestive renoventur

124. Concessio indulgentiae, nisi in ipso indulto aliter cautum sit, minime secumfert licentiam exponendi Ssum Sacramentum, quae seorsim ab Ordinario impeirari debet. (c. 1274, § 1.)

125. Parochi et concionatores pro opportunitate fideles doceant de natura et utilitate indulgentiarum, explicent conditiones, quae ad eas lucrandas necessariae sunt, tempestive nuntient, quas certis diebus indulgentias acquirere possint.

Ut quam plurimi fidelium indulgentiam, ecclesiae certa die concessam, assequi possint, rector ecclesiae adiumento utatur aliorum confratrum, praesertim vicinorum, qui, in quantum sine detrimento proprii officii possunt, auxilium praestent in audiendis confessionibus. Valde suadenda est praxis confitendi in vigilia indulgentiae.

De extrema unctione.

(Can. 937-947).

126. Caveant parochi, ne quis paroecianorum sine extrema unctione decedat; ad administrandam extremam unctionem praefinire dies et horas omnino non licet, pariter sub nullo praetextu tolerari potest consuetudo, eoque minus postulatio, ut infirmi ad ecclesiam adducantur; ne in sacramento extremae unctionis administrando ullam culpam sacerdos contrahat, parochi et vicarii statim ad infirmos properent quacunque diei noctisve hora vocati sint, parochus tamen saepe saepius paroecianos admoneat, ut, exceptis casibus necessitatis, ad aegrotos sacerdotem horis matutinis invitent et ne diebus dominicis et festivis vocent.

127. Parochi in catechesibus et concionibus, magistri in scholis de salutaribus tam animae quam corporis huius sacramenti effectibus fideles etiam pueros instruant, omnique studio suadeant, erroribus et praeiudiciis repulsis, infirmos, si fieri potest, inungendos esse dum integris adhuc sunt sensibus et ad illud suscipiendum rite disponi valent; edoceantur fideles, etiam pueros aegrotos, post adeptum usum rationis, cum peccandi sunt capaces, in periculo mortis constitutos, inungendos esse, quamvis nec ad confessionem nec ad communionem accesserint, nec septenniutn expleverint.

128. Quando dubitatur num infirmus mortuus sit sequenti modo procedendum: Cum iam constare videatur, mortem realem non coincidere cutn momento, quo functiones vitales cessant, sed vitam in casu mortis repentinae per horam et amplius, in morte autem ordinaria circiter per semihoram protrahi, ideo fideli, qui iam mortuus censetur, si ex diuturno morbo obierit, intra semihoram, si repente obierit, intra duas horas absolutio et extrema unctio sub conditione ,,si capax es” coferri possunt ac debent, monitis tamen circumstantibus de ratione ita agendi.

129. Parochi de infirmis paroecianis suis valde solliciti sint, studeantque eos invisere, cum primum noverint eos aegratore, non semel, sed saepius, non occasionaliter tantum, sed etiam consulto, praesertim solliciti sint de aegrotis, qui in participatione sacramentorum negligentes sunt, aut de quorum sacra provisione domestici non curant.

Sacerdotes, administrata infirmis extrema unctione, ne omittant eis ad mentem can. 468, § 2 impertire benedictionem apostolicam cum indulgentia plenaria in articulo mortis, secundum formam, a pro-batis libris liturgicis, traditam.

De ordine.

(Can. 992-1001, 1010-1011).

130. § 1. Rector Seminarii dioecesani nomina promovendorum ad sacros ordines, nisi Ordinarius loci in casu particulari aliter providerit, tribus mensibus ante, propriis eorum parochis transmittat, ut pu-blice denuntientur in paroeciali cuiusque candidati ecclesia.

§ 2. Parochus, qui nomina promovendorum ad sacros ordines populo signtficat, fideles moneat, non solum ut impedimenta, si quae noverint, revelent, sed etiam ut fervida prece dona Spiritus Sancti pro candidatis implorent.

Publicatio fiat die festo de praecepto in ecclesia inter Missarum sollemnia, aut alia die et hora, quibus maior populi frequentia in ecclesia habeatur.

§ 3. In litteris testimonialibus, quae ad rectorem Seminarii mitten-dae sunt, parochus testetur de publicationibus peractis, de moribus ac dotibus candidati mentem suam aperiat ac, si aliquod impedimentum obstare cognoverit, referat, a quonam illud cognoverit numque veritati innitatur.

§ 4. Curia dioecesana notitiam celebratae ordinationis unicuiusque subdiaconi ad norman can. 1011 transmittat ad baptismi parochum.

De matrimonio.

(Can. 1012-1034).

131. Parochi in paroecialibus concionibus sive quocunque alio opportuno tempore quam diligentissime doctrinam catholicam de sanctitate, dignitate ac praesertim indissolubilitate matrimonii populo sibi credito explicent.

132. Cum investigatio de statu libero ac impedimentis forse obstantibus, tum examen de sufficienti doctrinae christianae scientia, praeprimis incumbunt parocho ad validam et licitam assistentiam iure designato, seu regulariter ad parochum sponsae (c. 1097).

133. Si sponsus vel sponsa inveniantur doctrinae christianae ignari, parochus eos sedulo edoceat prima saltem eiusdem doctrinae elementa; quodsi renuant sibi comparare cognitionem doctrianae neces-sariam simulque instent, ut admittantur ad matrimonii celebrationem, parochus summa prudentia et caritate eos moneat de gravi obligatione qua tenentur, eisque omnium virium contentione suadere conetur, ut matrimonium differant, donec didicerint quae scitu sunt necessaria. Quod si omnino detractent, matrimonium tamen nec potest nec debet impediri.

134. Si testimonia baptismi nullo modo obtineri possint, defectus testimonii supplendus est ad normam can. 779, scilicet per iusiurandum duorum aut saltem unius testis, omni exceptione maioris, vel ipsius sponsi, cuius testimonium deest, si in adulta aetate baptismum receperit; depositiones testium in protocollo referantur et actibus matrimonialibus adiectae in archivo asserventur.

135. Publicationes matrimoniorum fiant in ecclesia et, habita ratione praescripti iuris civilis, necnon consuetudinis immemoris, tribus continuis diebus dominicis, indicatis sponsorum nomine et cogno-mine, eorum statu atque actuali domicilio, addita mentione, sitne publicatio, quae effertur, prima, secunda vel tertia.

Matrimonia mixta, quae cum Apostolica dispensatione contrahun-tur, ordinarie sunt publicanda, semper tamen reticita confessione partis acatholicae, nisi Ordinarius in casu speciali publicationes non fieri permittat. Dispensare ab una, duabus vel tribus publicationibus, salvis praescriptis can. 1044 et can. 1045, § 3, solius Ordinarii est.

136. Si sponsi ambo vel alteruter per sex menses post pubertatem alio in loco commorati sint, sequentia sunt a parocho servanda.

1-o Si alteruter sponsus nonnisi a brevi tempore factus sit proprius parochi subditus, ad parochum loci, in quo ultimo vixit, recurrat eumque de publicationibus ibi faciendis moneat, si tamen locus ante-rioris habitationis vere dissitus sit ac urgeat celebratio matrimonii, atque facta inquisitione ipsi constet per docnmenta publica sive ecclesiastica sive civilia, per privata testimonia vel documenta fide digna, una cum affirmatione iurata ipsorum contrahentium, nihil matrimonio obstare ac praesertim nupturientes liberos esse, ad matrimonii celebrationem procedere potest.

2-o Si alteruter sponsus iam diu dereliquerit anteriorem commorationis locum, ac nulla sit de contracto quodam impedimento suspicio, parochus pro sua prudentia et onerata eius conscientia iudicet utrum libertas nupturientium, allis probabilioribus, sit sufficienter certa necne, ideoque sintne publicationes ibidem peragendae. (c. 1023).

3-o Si vero, post diligentem investigationem, dubium vel suspicio sit de existenti impedimento, Ordinarium consulat eiusque praecepta sequatur (c. 1031, § 1 n. 3-o).

Aliquando etiam ex minon commoratione alio in loco potest oriri suspicio de contracto impedimento, ideo parochus diligenter de libertate status inquirat (ad normam specialis instructionis), ut status libertas certo cognoscatur et omnis suspicio removeatur. (Cf. Append. X.)

137. Peractis investigationibus et publicationibus, parochus matrimonio ne assistat, salvis praescriptis can. 1019 § 2, antequam, nisi rationabilis causa aliud postulet, tres dies decurrerint ab ultima publi-catione et documenta necessaria receperit, videlicet:

1-o Testimonia baptismi, salva exceptione de qua in can. 1021, § 1.

2-o Testimonia de publicationibus peractis, si alibi factae erant.

3-o Testimonium liberi status, si prudens dubium de illo ortum sit.

4-o Documentum competentis tribunaiis ecclesiastici, et quidem catholici, ex quo legitime et certo constet de prioris matrimonii nullitate aut solutione, si vivente coniuge, sponsus vel sponsa ad alias nuptias convolet.

5-o Documentum authenticum obitus coniugis, aut documentum declaratae mortis coniugis, a competente Ordinario editum, si contrahens sit viduus vel vidua.

6-o Licentiam parentum vel tutorum, si de minoribus agatur (can. 1034).

7-o Testimonium pactionis nuptialis (intercyza) ad normam legis civilis, si de re familiari coram notario publico inter sponsos conventum fuerit.

8-o Documentum authenticum, si casus ferat, obtentae dispensationis super impedimento matrimonii aut bannorum proclamatione.

9-o Testimonium confessionis sacramentalis absolutae (can. 1033, 1066, S. C. Cons. 4/XI, 1918, c. IX n. 73).

138. Servanda est antiqua consuetudo, vi cuius sponsi bis ante nuptias ad sacramentum poenitentiae et Eucharistiae accedant, videlicet prima vice statim post inchoatas publicationes, altera autem ante ipsam benedictionem nuptialem; nupturientesque tnonendi sunt, ut in confessionibus illis peragendis confessarium edoceant, confessionem ab ipsis institui occasione tnatrimonii proximae ineundi. (c. 1033).

139. Firmo praescripto canonis 1034, parochus frequenter graviterque parentes moneat, ne filios maxime vero filias ad nuptias, a quibus abhorrent, compellant, aut nuptiis, quas recta intentione inire cupiunt, impediant.

De impedimentis matrimonii.

(Can. 1035-1093).

140. Si in examine antenuptiali aut inceptis publicationibus aliquod detegatur impedimentum sive dirimens sive impediens, quod obstet quominus tnatrimonium contrahatur et sponsi in proposito suo stent, parochus sponsae ad Ordinarium pro obtinenda dispensatione recurrat per supplicem libellum, in quo nomen, cognomen, aetatem, statum ac propriam sponsorum paroeciam et impedimenti naturam referat et in exponendis propinquitatis et affinitatis gradibus dilucide omnia et aperte manifestet, confecto ad marginem schemate ac tandem causas canonicas dispensationis, vere probatas, clare et distincte exponat.

141. Clausula in can. 1045 ,,quoties impedimentum detegatur, cum iam omnia sunt parata ad nuptias”, secundum declarationem Comissionis ad canones C. 1. C. authentice interpretandos d. 1 martii 1921 an. intelligenda est non solum de impedimento antea omnino ignoto et nunc rescito, sed etiam de illo, quod, quamvis antea cognitum, nunc solum ad notitiam parochi aut Ordinarii est delatum.

142. Cautiones in matrimoniis mixtis, ab utroque sponso praestandae, conscribuntur iuxta formulam, quae in appendice Nr. XI traditur. Copiam documenti, vi cuius dandae sunt cautiones opportunae, una cum libello supplici pro dispensatione ab impedimento mixtae religionis parochi debent ad Ordinarium transmittere, documentum vero ipsum in archivo paroeciali servetur. In libris copulatorutn adnoetur concessa dispensatio, eius numerus et dies.

143. Impedimenta sive impedientia sive dirimentia prae oculis parochus habeat, quatenus in Codice J. C. recensentur, ut ea removeantur antequam matrimonio assistat.

144. Divortium in tribunali civili vel in tribunali acatholicae confessionis decretum coram Ecclesia catholica nullius valoris est novumque matrimonium iniri nequit.

145. Habita ratione legum civiliutn, apud nos vigentium, parochi ad matrimonium ne admittant viros, qui decimum octavum et mulieres quae decimum sextum annum vitae non compleverunt (c. 1067, § 2).

146. Cognatio legalis, ex adoptione orta, ex lege civili apud nos vigente (art, 35 Prawa o matzenstwie z r. 1836) constituit impedimentum dirimens matrimonni, vi can. 1080 etiam ex lege ecclesiastica matrimoniutn ob cognationem legalem contrahi nequit:

1-o inter adoptantem et adoptatum huiusque descendentes,

2-o inter filios adoptivos et filios natos eiusdem personae,

3-o inter adoptatum et coniugem adoptantis,

4-o inter adoptantem et coniugem adoptati.

De forma celebrationis matrimonii.

(Can. 1094-1103, 1108-1109).

147. Parochus intra fines suae paroeciae matrimoniis tam suorum paroecianorum, quatn extraneorum assistat, nonnisi a die canonicae possessionis beneficii vel initi officii, nisi per sententiam fuerit excommu-nicatus vel interdictus vel suspensus ab officio aut talis declaratus (c. 1095, § 1, n. l-o).

148. Sacerdos delegatus ab Ordinario vel decano ad administrationem paroeciae, quae a proprio parocho, etiam transitorie, est orbata, non solum ipse valide ac licite matrimoniis assistit, sed etiam licentiam assistendi alteri sacerdoti, ad instar veri parochi, tribuere potest. Vicarii cooperatores, qui in omnibus supplent parochi vices, a die initi officii in paroecia ab Ordinario generalem obtinent delegationem assistendi matrimonio; quapropter et ipsi quamdiu ad normam iuris retinent potestatem, alium determinatum sacerdotem subdelegare possunt ad assistendum, loco sui, matrimonio determinato.

149. § 1. Parochi nupturientibus rationabiliter petentibus ne denegent facultatem matrimonium celebrandi coram alio sacerdote adeoque in aliis ecclesiis, intra fines sui territorii (can. 1095, § 2; 1109, § 1). Matrimonii vero celebratio in aedibus privatis vel in ecclesiis aut oratoriis, sive Seminariorum sive religiosarum, nonnisi ob gravem et urgentem causam ab Ordinario permitti potest (can. 1109, § 2).

§ 2. Parochus, qui, ad normam can. 1096 § 1, sacerdotem determinatum delegaverit ad assistendum matrimonio determinato, potest ei etiatn licentiam dare subdelegandi alium sacerdotem determinatum ad assistendum eidem matrimonio. In actu copulationis semper clare notificetur mentio delegationis vel subdelegationis sacerdotis ita assistentis.

150. § 1. Pro regula habeatur, ut matrimonium coram sponsae parocho celebretur. Si sponsi in alia ecclesia, extra paroeciam sponsae, nuptias inire cupiant, parochus sponsae licentiam denegare non potest.

§ 2. Actus benedictionis matrimonii conficiendus est in libro matrioniorum paroeciae sponsae, aut paroeciae, ubi nuptiae benedicuntur

151. Matrimonia mixta, obtenta dispensatione super impedimento mixtae religionis, secundum consuetudinem receptam, in ecclesia celebrari possunt minus tamen sollemniter, quamvis in vestibus liturgicis, servatis caeremoniis, quae in rituali habentur, exclusa semper Missae celebratione ac sollemni benedictione nuptiali.

152. Benedictio nuptiarum diebus dominicis, pervigiliis dierum abstinentiae, dominicarum aliorumve festorum de praecepto, stricte prohiberi non potest, tamen ad praecavenduin periculutn, ne convivia, ultra modum protracta, ad violationem praeceptorum abstinentiae aut audiendi Missam fidelibus occasionem praebeant, parochi pro viribus curent, ne matrimonia praefatis diebus celebrentur; curandum etiam est, ut matrimonium non vespere, sed mane celebretur, et, quantum fieri potest, ante Missam, ut sponsi benedictionem nuptialem accipiant.

De sacramentalibus.

(Can. 1144-1153).

153. § 1. Sabbato sancto alimenta paschalia benedicentur potius in ecclesiis atque oratoriis, nisi distantia locorum ab ecclesia aliter facere suadeat.

§ 2. Consuetudo benedicendi agros tempore verno in posterum servanda est.

154. Quando insignia seu vexilla non pertineant ad societates religioni catholicae manifeste contrarias, nec reprobata sint eorum statuta, neque ipsa insignia seu vexilla aliquod emblema de se vetitum ac reprobandum praeseferant et in favorem et obsequium eiusdem religionis catholicae pacifice postuletur supradictorum insignium seu vexillorum benedictio, haec concedi potest, adhibita formula Ritualis Romani (S. R. C. 15/XII 1922).

De locis sacris.

155. Immunitas ecclesiarum, oratoriorum et coemeteriorum a Statu iuxta art. VI Concord. servabitur, dummodo publica securitas nihil detrimenti capiat.

156. Comitia vel conventus, quae sacra non sunt, in locis sacris, v. gr. in coemeteriis penes ecclesiam, prohibentur. Item interdicitur, ne res etiam sacrae, quocumque sub praetextu, in coemeteriis penes ecclesiam vendantur, tamen valde optandum est, ut, quantum fieri potest, extra, sed prope coemeterium parva officina venusta instituatur, in qua fideles ephemerides et libros religiosos, rosaria, numismata, imagines sacras ac quaevis pietatis obiecta commode emere possint.

De ecclesiis.

(Can. 1161-1196).

157. § 1. Si quid in ecclesiis vel in aedificiis ecclesiasticis innovandum, aedificandumve sit, prius lineamenta, ab architecto facta, opinione decani loci munita, Curiae dioecesanae approbanda exhiberi debent. Prohibetur stricte, quominus aliquid sine licentia Ordinarii in ecclesiis mutetur. Praeterea etiam leges civiles, quae rem architectonicam spectant, serventur.

§ 2. Rectores ecdesiarum caveant, ne ullum monumentum defunctorum, vel inscriptio in templo apponatur sine approbatione Ordinarii. In ecclesiis earumve criptis, divino cultui destinatis, ne sinant tabulas cum inscriptionibus apponere defunctorum, quorum corpora inibi tumulata non sunt. (S. R. C. 20 Octobris 1922).

158. Antiquissimus mos, post ,,Angelus Domini” vespere novies pulsandi campanam in memoriam eorum, qui pro defensione fidei et patriae occubuerunt. omnino conservandus est, ubi autem in desue-tudinem abiit restaurari commendatur.

159. In omnibus ecclesiis prope ianuas sint generatim duo vasa pro aqua benedicta, illa vasa qualibet hebdomada mundentur priusquam nova aqua impleantur.

160. § 1. In presbyterio ecclesiae, tempore sacrarum functio-num, intra cancellos nullus laicus, nisi altari inserviat, vel ob specialem rationem manere sinatur. Contraria consuetudo nonnisi ad vitan-das rixas vel ob gravem rationem ad tempus opportunum tolerari potest.

§ 2. Nedum in ecclesia, sed in sacristia quoque servetur silen-tium et clerici ipsi, ne malum praebeant exemplum, nonnisi data necessitate submissa voce colloquantur.

161. Ad valvas ecclesiae adsit tabula, in qua affigatur ordo diurnus sacrarum functionum, horis accurate indicatis, edicta episcopalia et alia, quae populo notificanda sunt.

162. § 1. Studeant rectores ecclesiarum, ut in ecclesiis illa mundities servetur, quae domum Dei decet (can. 1178); omni decore ecclesiae ornentur, magna cum diligentia et cura custodiantur et serventur ac levibus etiam vitiis illico occurratur, ne tardius nisi ingenti sumptu vel nullo modo reparari queant; contra periculum incendii sint assecuratae.

§ 2. Ad munditiem in ecclesia conservandam, sacrasque vestes reficiendas, linteamina, exceptis sacris, abluenda, mulieres, virtute ac pietate praeditas et alicui confraternitati religiosae adscriptas, licet adhibere; nunquam vero licet eis, populo sacris functionibus adstante, munus suum implere.

163. Oratoria publica, semipublica et domestica sine Ordinarii licentia in scriptis data, erigi nequeunt. Oratoria semipublica et domestica, debent esse tantum divino cultui reservata et ad usus profanos converti nequeunt, pro una etiam solum vice, sine expressa licentia Ordinarii loci

164. Scamna vel sedes privatis fidelibus ne concedantur, nisi de licentia Ordinarii loci, ad beneplacitum, eaque conditione, ut de loco ad locum sint amovibilia ac, absentibus indultariis, omnibus cedant. Qui iam in ecclesia locutn sibi reservatum habent non sunt inquietandi.

De coemeteriis et sepultura ecclesiastica.

(Can. 1203-1242).

165. § 1. Omnes paroeciae suum sacrum coemeteriutn habeant. In erigendis et conservandis coemeteriis praescripta iuris ecclesiastici et civilis serventur.

§ 2. In omni paroecia, sive penes ecclesiam sive in coemeterio, habeatur cappella vel repositorium, in quo condi possint cadavera, antequam sepultura christiana donentur.

166. § 1. Quodlibet coemeterium sit undique bene clausum et in debito ordine conservatum, apte dispositum ac viis, plantatis arboribus non frugiferis provisum, quibus aditus ad sepulchra pateat. Die-bus dominicis et festivis tamen coemeterium aperiatur, ut fideles sepulchra invisere et pro defunctis orare possint.

§ 2. In coemcterio paroeciali pro sepulchro fixo condendo, pro construendo monumento aut tabula cum epitaphiis, dummodo nihil prae se ferant catholicae religioni contrarium, parochi loci licentia expetenda est.

§ 3. In quolibet coemeterio reservatur locus separatus et non benedictus, ubi ii catholici humentur, quibus sepultura ecclesiastica non conceditur, vel acatholici proprio coemeterio destituti.

167. Nullum ordinarie corpus defuncti sepeliatur, nisi elapsis duodequinquaginta horis a momento mortis et tantum ob graves circumstantias, quae omnem prorsus de vero obitu dubitationem tollunt, licet ab hac norma recedere; corpus morte repentina decessi, nonnisi testimonio mortis obtento a medico, vel a competente auctoritate securi-tatis publicae, humo tradi potest.

168. Corpus defuncti, perpetuae sepulturae traditum, sine venia Ordinarii loci et competentis magistratus civilis exhumare non licet.

169. § 1. Oranes fideles, exceptis impuberibus et professis, iure gaudent sibi eligendi ecclesiam sui funeris aut coemeterium sepulturae (can. 1223.) Pro filio aut filia impubere, etiam post eorum mortem, hanc electionem facere possunt parentes vel tutor. Qui iure gaudet ecclesiatn funeris aut coemeterium supulturae eligere, id facere potest per se vel per alimn, cui legitimum mandatum sive oretenus sive scripto dederit; libere factam electonem aut mandati concessionem (can. 1227) quolibet legitimo modo (can. 1226), v. gr. documento authentico, per duos testes, etiatn consanguineos aliosve ad naturaliter testificandum capaces, imo per unum testem fide dignum, probare licet.

Si electio fiat per alium, hic mandatum suum explere potest etiam post mortem mandantis.

§ 2. In ecclesiam funeris eligi potest solummodo aliqua ecclesia paroecialis, vel ecclesia regularium, non tamen monialium, vel alia ecclesia iure funerandi ab Episcopo praedita (can. 1225). Supposita vero legitima ecclesiae funeris electione, recolant parochi et rectores ecclesiarum praescipta in can. 1230, § 3, § 4, 1231, § 2, 1232 tradita.

§ 3. Si alia ecclesia quam propria paroecialis vel coemeterium legitime, ut supra, electa fuerint, parochus proprius veniam in scriptis gratis impertire omnino tenetur. Rector vero ecclesiae, in qua funus aut sepultura peracta est, proprio defuncti parocho ad mentem can. 1236 et 1237 tertiam partem taxae, nullis detractis expensis, cedere tenetur.

§ 4. Si defunctus obierit extra paroeciam propriam nullamque sibi elegerit sepulturam, in ecclesiam paroeciae propriam ob funus est transferendus, nisi locus decessus sit a territorio paroeciae propriae distantia 10 ktn. separatus; quo in casu in paroecia loci, ubi mors acciderit, sepeliatur (can. 1218, § 2).

§ 5. Parochus vel rector ecclesiae illegitime alienum defunctum sepeliens, totam pecuniam perceptam proprio defuncti parocho restituere tenetur.

§ 6. Si mors In nosocomio acciderit, iuxta consuetudinem in dioecesi Lublinensi vigentem, ad cappellanum nosocomii functiones sepulturae ecclesiasticae peragere pertinet et emolumenta funeralia dividuntur pro parte aequali inter ecclesiam nosocomii et cappellanum, nisi familia defuncti utatur iure celebrandi funus in ecclesia paroeciali propria defuncti.

170. Sacerdos extraneus sermonem funebrem ne habeat sine consensu parochi, in cuius paroecia corpus defuncti sepelitur. Laicis, ut in coemeterio laudes defuncti annuntient, potest aliquando specialibus perpensis rationibus a parocho permitti, functione tamen sacra peracta et depositis a clericis vestibus liturgicis.

171. Ad ea, quae in can. 1234 praescribuntur rite exequenda, in praesenti synodo index taxarum funeralium confectus ad normam eiusdem canonis et in appendice Nr. XV traditus, ad uniformitatem pro tota dioecesi canstituitur; parochi et rectores ecclesiartim monentur, ne exigant taxam maiorem, quam praescipta est, minorem vero percipere possunt. Index taxarum tam nuptialium quam funeralium in cancellaria paroeciali habeatur cuilibet, cuius interest, exhibendus.

Pauperes gratis omnino ac decenter funerentur et sepeliantur; cadevera eorum intra Missam in ecclesia, cum quattuor candelis circa cadaver accensis, ponantur ac habeatur super illa ordo exequiarum brevior.

172. Protocollum obitus conficiendum est in paroecia, in qua mors accidit, at vero, ad instantiam eorum, quorum interest, etiam in libris defunctorum paroeciae propriae defuncti inscribi potest.

173. In casibus, an cui fideli ad mentem can. 1240 sepultura ecclesiastica deneganda sit, parochi magna deliberatione ac prudentia utantur, permanente dubio causam accurate illustratam Ordinario referant eiusque exspectent decisionem.

De diebus festis.

(Can. 1247-1249).

174. § 1. Festis de praecepto diebus Missa audienda est et abstinendum ab operibus servilibus, functionibus publicis, venditionibus, venationibus clamorosis et similibus. Dies festi sub praecepto sunt:

Omnes et singuli dies dominici, festa Nativitatis, Circumcisionis, Epiphaniae, Ascensionis et SS. Corporis Christi, Immaculatae Conceptionis et Assumptionis Almae Genitricis Dei Mariae, Beatorum Petri et Pauli Apostolorum, Omnium denique Sanctorum.

§ 2. Feria secunda Paschatis et Pentecostes, dies Purificationis, Annuntiationis et Nativitatis B. M. V., sancti Stephani Protomartyris et sancti Stanislai epi et martyris, qui est patronus Poloniae et nostrae dioecesis item Patroni paroeciae ex disciplina nunc vigente festis suppressis adnumerantur et parochi plebem edoceant, iisdem diebus fideles ad audiendam Missam et abstinendum ab operibus servilibus non obligari, ipsi tamen functiones sacras non minori quatti antea sollemnitate et hora statuta peragere concionem dicere et Missam pro populo applicare debent.

§ 3. Si quae festa particularia, uti festum Patroni paroeciae et quae nomine indulgentiarum veniunt, ex consuetudine alicubi celebrantur, videant parochi, ut, nonnisi obtenta licentia Ordinarii, quoad externam sollemnitatem in dominicam proxime sequentem transferant.

§ 4. Festa suppressa, quibus parochi Missam pro populo appli-care tenentur, sunt sequentia: Feria tertia Faschatis et Pentecostes, Inventio S. Crucis, S. Joseph, Sponsi B. M. V. (19 Martii), Dedicationis S. Michaelis Arch., Nativitatis b. Joannis Baptistae, SS. Apostolorum: Andreae, Jacobi, Joannis (27 Decembris), Thomae, Philippi et Jacobi, Bartholomei, Matthaei, Simonis et Judae, Matthiae, sanctorum Innocentium, S. Laurentii martyris, sancti Silvestri papae et S. Annae, Matris B.M.V.

§ 5. Ex licentia Sedis Apostolicae parochi dispensentur ab onere applicandi Missam pro populo diebus festis suppressis, sub § 2 et 4, indicatis, tamen sub conditione, ut perceptas eleemosynas Missarum in usum Seminarii clericorum ad Curiam Dioecesanam transmittant.

De abstinentia et ieiunio.

(Can. 1250-1254).

175. § 1. Parochi, eoncionatores, confessarii, magistri religionis edoceant fideles de ambitu praecepti ieiunii et abstinentiae iuxta disciplinam, in Codice J. C. contentam, suadeantque fidelibus, ut tempus quadragesimale sanctificent et ab inanibus spectaculis, ludis, conventibus animae infensis penitus abstineant.

§ 2. Die dominica praecedenti cum populus frequentior adest, dies per hebdomadam ieiunio et abstinentiae dicatos parochi fidelibus annuntient atque illorum observantiam commendare ne omittant.

De cultu divino.

(Can. 1258-1264, 1265-1275, 1276-1289, 1302, 1307-1315).

176. Inter varia pietatis exercitia ad cultum divinum promovendum commendatur:

§ 1. Devotio Marialis mense Maio ac devotio Rosariana B.M.V. mense Octobri ad intentionem Ecclesiae universalis celebrabitur obligatorie in omnibus ecclesiis cum sollemni expositione SS. Eucharistiae aut privata saltem, si adiuncta id postulent, tempore opportuno et quidem iuxta modum ab Ordinario probatum.

§ 2. Supplicationes, quae a verbis „Święty Boże” incipiunt, saepius, praesertim post vesperas vel Missam primariam coram tabernaculo SS. Sacramenti aperto cantari commendatur. Supplicationum istarum numerus non excedat septem consuetas invocationes, quarum tantum primam inchoat celebrans, dein reliquas cantant adstantes fideles, comitante organo.

§ 3. Quamvis non praecipiatur, tamen enixe commendatur cele-branda in omnibus ecclesiis et oratoriis mense Junio, saltem diebus festis, devotio in honorem SS. Cordis Jesu iuxta formam ab Ordinario probatam, necnon quavis prima feria sexta cuiusdam mensis Missa de SS. Corde Jesu cum litaniis et oblatione, servatis de iure servandis.

§ 4. Ut Virginis Deiparae Sponsi, simulque Verbi incarnati nutritii, S. Joseph, Ecclesiae Catholicae patroni, cultus magis promoveatur, bonum ac salutare est quavis feria quarta litanias de S. Joseph post Missam cum adstante populo recitare, mense vero Martio easdem litanias et cantilenam ,,Szczęśliwy kto sobie patrona”, comitante organo, quotidie cantare.

§ 5. Sollemnis Adoratio SS. Sacramenti, quam vulgo vocan ,,Horam Sanctam”, ex speciali licentia Ordinarii peragi solita, post meridiem vel loco vesperarum institui commendatur, nisi pro rerum adiunctis et speciale obtentum fuerit Ordinarii indultum eam tempore Missae peragendi.

§ 6. Ex antiqua consuetudine ad satisfaciendum devotioni fidelium, tempore Adventus, cantetur sollemniter quotidie ve! saltem diebus dominicis et festis Missa Votiva ,,Rorate”, salvis praescriptis legum liturgicarum in Directorio dioecesano divini officii ac missarum indicatis.

§ 7. Ultima die anni celebrentur sollemnes vesperae cum exposito SS. Sacramento, cantetur ,,Te Deum” pro gratiarum actione pro donis anno elapso a Deo Omnipotenti acceptis. Die vero prima anni post Missam sollemnem cum expositione SS. Sacramenti recitentur litaniae de SS. Corde Jesu et formula oblatoria.

§ 8. Devotio passionalis ordinarie in Quadragesima celebrata, dicta ,,Gorzkie żale”, post meridiem loco vesperarum fiat, nisi aliter in casu singulari Ordinarius loci disposuerit.

§ 9. Prima die Paschatis, si sollemnis apertio S. Sepulchri Salvatoris peragitur mane, post processionem ac matutinum statim legatur Missa. Circa meridiem, prout in festis, celebretur insuper necessario Missa secunda sollemnis. Deficiente aitero sacerdote, idem sacerdos, vi praesentis licentiae, aiteram Missam celebrare potest, servatis de iure servandis.

§ 10. Ante festum Stanisiai Kostka pro pueris et puellis praesertim scholaribus celebrari commendatur suppiicatic novemdialis etiam cum privata expositione SS. Sacramenti; pari modo festutn Immaculatae Concep. B. M. V. praeveniatur pro sodalibus marianis, item festum Pentecostes, ut devotioni fidelium ad Spiritum S. consulatur.

§11. Die tertiaMaii, uti festo nationali, in ecclesiis paroecialibus celebretur Missa sollemnis cum hymno „Te Deum” et cum orationibus pro Republica ac Praeside Reipublicae et cantilena „Boze coś Polskę” in fine.

§ 12. Inter fideles promoveatur laudabilis et antiquissima apud nos consuetudo vigens se invicem salutandi in via et introeundo vel exeundo domo verbis: ,,Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus” cum responsione: „Na wieki wieków. Amen.”

§ 13. Praeter supra commendata et laudata exercitia pietatis, alia quoque, si alicubi vigeant et menti Ecclesiae correspondeant, serventur, nova vero et insolita, inconsulto Ordinario loci, in ecclesiis ne inducantur. Si litanias in iis publice recitare contigerit, sint solum de numero a S. Sede approbatarum.

177. Dominicis et diebus festis de praecepto in ecclesiis, maxime paroecialibus, mane cantentur Horae de B. V. Immaculata (Godzinki do N. M. P. Niepokalanej) et Rosarium Marianum. Hora decima cum dimidia diebus dominicis, facta praevia aspersione populi et processione, cantetur Missa paroecialis sollemnis et ante vel intra Missam doctrina christiana explicetur. Post meridiem cantentur vesperae cum omnibus psalmis, antiphonis et orationibus, in breviario assignatis, aut instituatur devotio pomeridiana, ut v. gr. adoratio sollemnis SS. Sacramenti, vel lingua polonica cantus litaniarum aliarumque piarum canti-lenarum cum privata expositione SS. Sacramenti.

178. Hora Missarum, vesperarum omniumque devotionum, tam diebus festis quam per habdomadam sit fixa et publicata ex ambone et in scripto ad valvas ecclesiae affixo.

179. § 1. Musica sacra, prout pars integrans sollemnis liturgiae, eidem conformari debet. Cantus traditionalis, qui gregorianus dicitur, quique est proprius Ecclesiae Romanae-Catholicae, in functionibus liturgicis omnino est ad normam legis fovendus.

§ 2. Cantus polyphoni menti Ecclesiae respondeant, nihilque theatrale vel profanum habeant.

§ 3. Cantilenae et carmina sacra polonica, dummodo sint ab auctoritate ecclesiastica approbata, in functionibus ecclesiasticis iuxta legitimatn consuetudinem cantari possunt immo et foveri maxima cutn pietate, in quantum leges liturgicae id non prohibent.

§ 4. Scholas cantorum (chóry śpiewacze), in ecclesiis suis rectores instituere satagant, easque iuvent, ut munus canendi in divinis officiis rite subeant Libri cantus liturgici aliaque adiumenta sumptibus ecclesiae comparari debent. Organum in quaque ecclesia magna cum diligentia conservetur, quovis altero anno revisioni ac correctioni competentis organarii cura rectoris ecclesiae subticiatur.

§ 5. In scholis tempore lectionum doctrinae catholicae, necnon iuventutis catholicae consociationibus sive adolescentium sive puellarum cantus liturgici notiones tradantur; mandatur etiam, ut pueri et puellae scholarum tempore Missae adstantes cantent.

§ 6. Cantum ecclesiasticum sacramque musicam per dioecesim promovere, necnon quaestiones, quae hanc provinciam concernunt cognoscere et definire Commissionis est dioecesanae, negotiis organoedorum praefectae, semper tamen cum approbatione Ordinarii loci.

180. Quibus in ecclesiis vel oratoriis publicis iure asservatur SS. Eucharistia, detur fidelibus possibilitas visitandi SS. Sacramentum, propterea navis ecclesiae ab atrio cancellis crate instructis intercludatur ita, ut fidelibus libertas detur prospiciendi altare, in quo SS. Eucharistia asservahir, vel ubi cancelli desunt mane et vespere per aliquot horas aditus fidelibus pateat SS. Sacramentum visitare cupientibus.

181. Sollemnis expositio SS. Sacramenti in ostensorio in onini-bus ecclesiis et oratoriis publicis ac semipublicis praesentibus permittitur:

1-o Die Circumsisionis D. N. J. Christi a primis vesperis, excepta nocte, ad secundas vespares iuclusive;

2-o Tempore Quadragesimae in devotione passionali «Gorzkie żale”;

3-o Pro devotione Mariali mense Maio et Octobri;

4-o Pro devotione S. Cordis Jesu mense Junio;

5-o Pro missa S. Cordis Jesu ac litaniis de eodem Corde Salvatoris quavis feria sexta prima cuiusquam mensis;

6-0 Pro festo Christi Regis.

182. § 1. Tabernaculum pro asservando SS. Sacramento sit pulcherrimum, nitidum, cui, excepta cruce, nil, neque flores superimponantur, sitque ad normam legum constructum et ornatum.

§ 2. Clavis tabernaculi diligenter et caute ab ecclesiae rectore custodiatur et absoluta Missa ab altari amoveatur; duplex sit clavis tabernaculi, ut, una amissa, altera in promptu habeatur.

183. § 1. Parochi et rectores ecclesiarum provideant, ut pro sacrificio Missae panis sit recenter confectus et ex farina pura et triticea, vinum naturale de genimine vitis, ideoque comparetur apud ven-ditores fide dignos; hostiae autem in tabernaculo asservatae saltem quintodecimo die renoventur, ut nullutn sit periculum corruptionis: in sacristia affigenda est tabula, in qua dies ultimae renovationis adnotetur.

§ 2. In cultu liturgico in altari adhibendae sunt candelae ex cera apum et coram tabernaculo SS. Sacramenti oleum ex oliva vel aliis vegetalibus. Lux electrica necnon candelae ex stearina et paraphina adhiberi nequeunt, nisi extra mensam altaris ad ecclesiam illuminandam.

184. Imagines pretiosae, idest vetustate, arte, aut cultu praestantes, in ecclesiis vel oratoriis publicis, fidelium venerationi expositae, peculiari diligentia conserventur, si quando reparatione indigeant, nunquam restaurentur sine dato scriptis consensu ab Ordinario (can. 1280).

185. Si alicubi aliqua imago miraculis a populo speciali ratione veneretur, parochus vel rector ecclesiae habeat peculiarem librum, in quo gratiae vel facta miraculosa aut insignia iilum cultum compro-bantia per modum protocolli fideliter referantur.

186. Quaelibet ecclesia indicem sacrarum reliquiarum in duobus exemplaribus habeat, quorum alterum in archivo paroeciae vel ecclesiae, alterum in archivo Curiae dioecesanae custodiatur.

187. Sacerdotes saepius doctrinam de votorum gravitate et obligatione, ex eis proveniente, fidelibus proponant. Omnes sacerdotes praesertim confessarii ne permittant fidelibus praecipue vero iunioribus votum perfectae et perpetuae castitatis, necnon votum ingrediendi religionem votorum sollemnium, quae sunt Sedi Apostolicae reservata (can. 1309) emittere, nisi sint aetate provectiores et virtutibus conspicui.

188. In iudicio quivis sacerdos a iudice vocatus itiramentum a partibus vel testibus acceptare potest.

De divini verbi praedicatione.

(Can. 1325, 1327-1348).

189. Nemo sive clericorum sive laicorum conventibus, disputationibus publicis, in quibus Ecclesiae auctoritas aut fides catholica oppugnatur, sine expressa licentia Ordinarii interesse praesumat, si vero inopinato ipsis praesentibus aliquid contra fidem vel raores calumnietur, fidem suam aperte profiteri ne erubescant, errores et calumnias Ecclesiae et fidei catholicae perverse impictas strenue retundere ac refutare studeant.

190. § 1. Fraedicatio verbi divini, qua principale officium vocationis sacerdotalis consistit, obligationem continui progressus complectitur. Quare studeant sacerdotes scientiam sacram in dies profundiorem acquirere. Scripturam sacram, scripta SS. Patrum, libros de theologia et liturgia sacra tractantes, opera praestantiorum concionatorum sedulo legant, artem homileticam uberius ac perfectius excolendam ambiant.

§ 2. Omnes concionatores, quoties suggestum conscendere debent, contionem vel ex integro conscribere, vel saltem conspectum conficere et perdiscere studeant.

§ 3. Concionatores iuniores per quinquennium, a studiis absolutis computandum, in extenso conscribant conciones suas, quae Episcopo aut decano tempore visitationis paroeciae vel scholae recognoscendae praesententur.

§ 4. Concionatores meminerint, ne suos sermones ex scripto legant in ecclesiis et ultra dimidium horae ne protrahant.

191. Proprium ac gravissimum officium pastorum animarum est catholicam populi christiani institutionem curare. Diebus dominicis aliisque festis de praecepto clebet parochus et rectores ecclesiarum, etiam religiosarum, catechismum fidelibus adultis sermone ad captum accomodato explicare. (can. 1329-1334).

192. § 1. Concionatores materiam concionum catecheticarum, salvo praescripto can. 1344, § 1, ita systematice et ex ordine disponant, ut decursti trium vel quattior annorum universam doctrinam catholicam de rebus fidei et morum exponant.

§ 2. Disponendo materiam sermonum ad normatn Catechismi Tridentini vel alicuius manualis praestantioris, concionatores etiam temporis ipsius rationem prae oculis habeant et certis anni liturgici partibus veritates fidei et morum accommodent.

§ 3. Meminerint quoque pastores et singuli curam animarum gerentes mandati Concilii Tridentini, ut ,,frequenter inter Missarum celebrationem vel per se vei alios ex iis, quae in Missa leguntur, aliquid exponant, atque inter cetera Sanctissimi huius Sacrificii mysterium aliquid declarent diebus praesertim dominicis et festis”. (Sessio XXII, Cap. VIII).

In peculiari libro argumenta prolatarum concionum notanda sunt.

193. § 1. Diebus dominicis et festis, etiam suppressis cum externa sollemnitate celebratis, in omnibus Missis populo adstanti legatur pericope Evangelii immo nonnunquam et Epistolae, quae diem festum illustrat, ut ex. gr. in festo S. Stephani Martyris. In ecclesiis paroecialibus ante vel intra Missarum sollemnia, post breve commentarium in Lectionem vel Evangelium diei, habenda esl concio: diebus dominicis ex ordine thematum dispositorum ad norman statuti 192, diebus vero festis de mysterio diei sive de sancto cuius memoria celebratur.

§ 2. Quibus in ecclesiis diebus festis praeter Missam sollemnem celebrantur horis statutis aliae Missae et populus frequentior adstat, lecto Evangelio, habeatur brevis (5-10 minutarum) concio.

§ 3. Valde commendatur, ut pastores animarum quavis data occasione, uti tempore devotionis quadragesimalis (Gorzkie żale), in Missis ,,Rorate”, administrando sacramenta et sacramentalia, celebrando Missam pro sodalitatibus et associationibus et similibus, plebem salutaribus verbis pascant.

194. Sacerdotes in concionibus unice salutem animarum ac gloriam Dei et Ecclesiae prae oculis habere debent; nunquam res politicas vel privatas querelas suas vel aliorum agitent, reprehendant abusus, errores et vitia non vero personas; in scandala et peccata invehantur, neminem tamen adstantium vel absentinm singulariter vel nominatim reprehendant. Talis abusus muneris praedicationis reprehendendus ac puniendus est.

195. Proclamationes bannorum cum allis publicationibus necessariis praecedant ordinarie et Missam et concionem.

Nunquam in ecclesia publicari possunt res profanae ac religio-nem vel mores non attingentes.

De sacris missionibus.

(Can. 1349-1351).

196. § 1. Omnes parochi tenentur sacras missiones fidelibus suis saltem singulis decenniis procurare.

§ 2. Ue peracta missione parochus faciat adnotationem in libro de statu animarum et in libro chronicae paroeciae, in quibus referat annum et dies, quibus missio habita est, missionariorum nomina, singularum concionum breve argumentum, tandem numerum fidelium, qui ad sacramenta poenitantiae et Eucharistiae accesserunt. Eaedem notiones referendae sunt Curiae episcopali.

197. Vehementer admonentur tum sacerdotes tum fideles, ut Associationes pro missionibus tam inter adultos quam inter pueros promoveant; in ecclesiis capsula ad oblationes pro missionibus colligendas apponatur; die festo Epiphaniae in gratiam propagationis fidei oblationes colligantur, quae quamprimum ad Curiam episcopaletn transmittendae sunt.

De Seminariis.

(Can. 1352-1371).

198. § 1. Parochi omnesque sacerdotes summa cura vocationes ecclesiasticas curent, ideoque iuvenes ingenio moribusque conspicuos, qui spem faciunt vocationis ad statum clericalem, consilio operaque iuvent, arcendo a pravis sociis atque periculis; parentes vero fortiter admoneant, ne filios, ad statum ecclesiasticum proclivos, a sacro proposito avertant et ad munera saecularia compellant.

§ 2. In testimonio ferendo de moribus et idoneitate aspirantium, necnon in subsidiis impetrandis, parochi et magistri religionis summam adhibeant veracitatem, ne superiores Seminarii decipiantur circa com-mendatorum indolem ac rei familiaris angustias.

§ 3. Alumnos Seminarii tempore feriarum in paroecia degentes parochi paterna benevolentia amplectantur, quando vero ad Seminarium reverterunt, de eorum indole, pietate vivendique ratione, Rectori Seminarii, rei ponderis memores, pleniorem notitiam, litteris secretis et obsignatis, mittant.

199. Seminarium leges suas, ab Episcopo datas, ad amussim observare debet, tum qui in eodem Seminario in spem Ecclesiae instituuntur, tum qui in horum institutionem operam siiam impendunt legibus Seminarii obstringuntur (c. 1357, § 3.)

200. § 1. Deputati pro disciplina Seminarii magistrorum sessionibus, in quibus quaestiones educationis ac vitae spiritualis ventilantur, interesse tenentur et consilio superiores Seminarii adiuvent.

§ 2. Deputati pro administratione bonorum temporalium ipsi per se saepius in anno Seminarium visitent, una cum Rectore et oeconomo, ineunte anno, approximativum computum expensi et accepti conficiant et saltem semel in anno libros accepti et expensi examinent eventumque examinationis Ordinario loci referant.

De scholis.

(Can. 1372-1383).

201. Quia proprium ac gravissimum officiutn pastorum animarum est catholicam populi christiani institutionem curare, ideo omnibus viribus curandum est, ut imprimis iuventus obtineat catholicam educationem, cum ab ea vita aeterna ipsorum, salus Ecclesiae Reipublicaeque plurimum pendat. Quapropter pastores animarum gravissimis verbis parentibus inculcent, eos iure naturali et divino positivo obligari catholicam institutionem liberorum suorum curare et liberos suos committere tantum eiusmodi scholis sive privatis sive publicis, in quibus secundum doctrinam catholicam iuventus educatur.

202. § 1. Parochus in loco suae residentiae sive ipse sive per vicarium tenetur sedulo ac regulariter scholas elementares frequentare ibique doctrinam catholicam maxima cum peritia docendi explanare.

§ 2. In omnibus aliis scholis paroeciae suae, quae extra locum domicilii parochi sitae sunt, si non possit sive per seipsum sive per vicarium regulariter doctrinam catholicam explanare, catecheticam institutionem liberorum exercere potest laicus, qui sit tamen bonae notae, et obtineat missionem canonicatn ab Episcopo. Quo in casu parochus debet vigilare, num doctrina religiosa pueris exponatur, numne secundum mentem Ecclesiae Catholicae explicetur et secundum rationem praescriptam. (Cfr. Instructionem in Appendice Nr. XII).

§ 3. Pro omnibus scholis paroeciae suae, quae propriis sacerdotibus magistris religionis carent, parochus tenetur:

l-o annum scholarem sollemni Missa cum brevi concione inaugurare et terminare.

2-o singulis Dominicis et festis de praecepto pro scholis specialem Missam celebrare et convenientem brevem concionem pronuntiare;

3-o praeparare pueros ad primam confessionem et communionem;

4-o tempore Quadragesimae exercitia spiritualia per triduum scholaribus tradere et adducere liberos ad confessionem et communionem paschalem.

5-o curare, ut liberi praeterea bis in anno, i. e. ineunte et exe-unte anno scholari ad sacramenta poenitentiae et Eucharistiae accedant;

6-o curare, ut in omnibus scholae aulis habeatur imago Crucis vel B. M. V.

7-o sollemnem Missam celebrare in die S. Stanislai Kostka et concionem pro pueris pronuntiare.

§ 4. Decani visitabunt omnes scholas elementares sui decanatus omnesque sacerdotes magistri religionis eis obtemperare tenentur. (Cf. Append. Nr. XIH).

203. § 1. In scholis mediis, industrialibus et primariis, ubi hoc possibile est, exercent institutionem catecheticatn speciales sacerdotes versati ac periti ab Ordinario loci designati; qui debent explanare doctrinam catholicam via et ratione ab auctoritate ecclesiastica probata.

§ 2. Ubi schola proprium oratorium non habet, magister religionis debet convenire cum parocho vel rectore ecclesiae quoad horam et locum, in quibus Missam et alia exercitia spiritualia pro schola celebrare possit.

§ 3. Deficiente sacerdotum rnagistrorum religionis copia Ordinarius loci institutionem catecheticam commmittit utriusque sexus catechistis laicis, qui per speciale examen idonei ad hoc munus obeundum inventi sunt. In quo casu celebratio Missae et alia exercitia spiritualia pro illis scholis pertinent ad parochum loci.

§ 4. Parochi, vicarii omnesque sacerdotes, qui curam animarum habent, possunt in territorio suo absque peculiari missione canonica in scholis primariis doctrinam catholicam explanare; omnes vero alii cate-chistae sive sacerdotes sive laici absolute indigent missione canonica ab Ordinario loci pro singulis scholis in scripto data.

204. Bonum Ecclesiae et Reipublicae in Polonia exigit, ut Alma Universitas Catholica Lublinensis quammaxime promoveatur, ideoque ei favere ac subvenire cunctis fidelibus maximeque sacerdotibus cordi esse debet et ad eam adducere iuvenes catholicos, qui superioribus studiis incumbere cupiunt.

Insuper collecta, in gratiam Universitatis catholicae singulis annis praescripta, dominica post festum S. Joannis Cantii (die 20 Octobris), in omnibus ecclesiis et oratoriis publicis sedulo facienda est. Huius collectae finis ac necessitas dominica collectionem praecedenti fidelibus exponatur. Fiat autem coilecta ab ipso parocho aut rectore ecclesiae, vel, si impeditus fuerit, a vicario aliove sacerdote, qui sicubi defecerint ab aliquo viro notabili.

De beneficiis ecclesiasticis.

(Can. 1410, 130, 1431-1447, 1472 1481, 1487-1488, 1495-1497, 1499-1512, 1518-1528).

205. § 1. Dotem beneficii paroecialis in dioecesi Lublinensi constituunt: ager, domus tiabitationi parochi et inservientium ecclesiae destinatae, horti, piae fundationes, subsidium pecuniarium, quod a gubernio solvitur habetque rationem redituum e bonis temporalibus Ecclesiae ablatis et voluntariae fidelium oblationes.

§ 2. Unumquodque beneficium habeat suam tabulam, a geometra iurato ad fidem exaratam et consignatam, in qua limites territorii ecclesiastici accurate sunt descripti.

206. § 1. Omnes paroeciae in dioecesi Lublinensi sunt liberae collationis.

§ 2. Ambientes ad vacans beneficium paroeciale post mortem vel translationem parochi vota sua in scriptis Curiae dioecesanae exhibere debent. In collatione vero beneficiorum ecclesiasticorum ratio habebitur eoruin, qui in periculis exatninum sacerdotibus novensilibus sustinendis magis praestiterunt et pluribus clotibus aucti sunt, etiamsi ad beneficium obtinendum non concurrerint.

207. Missio in beneficii possessionem fieri debet intra tempus staiuto 21 praefinitum et a decano vel alio sacerdote ab Ordinario ioci delegato perficitur. Protocollum de peracta captione possessionis beneficii conficiatur in duobus exemplaribus subsignatis a beneficiato, sacerdote mtroimttente et membris consilii administrativi ecclesiae, singula exemplaria eiusdem protocolli in archivo paroeciae et Curiae dioecesanae asservanda sunt.

208. Beneficii successor et antecessor annuos reditus mutuo consensu inter se distribuere studeant, si vero inter eos exoriatur controversia, vel si beneficiario beneficium obvenerit antecessore defuncto, distributio proventuum beneficii fiat ad normam ordinationis, quae continetur in Appendice Nr. VIII, quae si in casu peculiari non sufficiat, modus compositionis a Curia dioecesana repetendus est, nunquam vero controversiam dirimendam laicis committant

209. Ecclesia catholica et personae morales, quae ab ecclesiastica auctoritate in iuridicam personam erectae sint, ius habent, ipsa etiam Constitutione Reipublicae Poloniae (art. 113 et 114) et per Concorda-tum initutn cum Sade Apostolica (art. 116), agnitum, bona temporalia acquirendi, retinendi, defendendi et administrandi iuxta normas iuris ecclesiastici, ad fines sibi proprios prosequendos.

210. § 1. Omnis beneficiarius in conscientia obligatus est bona ecclesiae suae et beneficii, ut beneficii curator, rite administrare, ut eorum valor continuo augeatur et si negligens aliove modo in culpa fuerit, damna beneficio resarcire debet et si sit parochus a paroecia amoveri potest ad normam can. 2147.

§ 2. Beneficiarius obligatus est conservare ecclesiam et aedificia sive pro habitatione sive oeconomica. Minores reparationes, ne neces-sitas oriatur efficiendi maiores, quamprimum perficere tenetur, quoad vero maiores seu extraordinarias reparationes omni sollertia adlaboret, ut ii, quibus onus reparationis vi iuris vel consuetudinis incumbit, opus suum quam citissime perficiant.

211. Singuli parochi et rectores ecclesiarum habeant scriptum inventarium omnium bonorum immobilium et rerum mobilium atque iurium, quae tum in ecclesia tum in beneficio reperiantur. Inventaria sint in duobus exemplaribus, subscriptis a parocho vel rectore eccle-siae atque a consilio administrativo ecclesiae, quorum unum manebit in archivo paroeciae, alterum in archivo Curiae dioecesanae asservetur.

Decanus, tempore visitationis paroeciae, inventaria perlustrare debet et quamcumque mutationem circa res vel bona in inventariis conscripta adnotare et Curiae dioecesanae nuntiare.

212. § 1. Ad ecclesiam paroecialem sit consilium fabricae ecclesiae (Rada kościelna can. 1183 et 1184) constitutum iuxta instructionem Ordinarii pro dioecesi Lublinensi datam (Cf. Append. VII) et decanus advigilare debet, ut officii sui munera ad normam eiusdem instructionis exerceat, quodsi contrarium contigerit, abusus Ordinario denuntiare ne omittat. Consilio ecclesiae praesidet rector ecclesiae.

§ 2. In dioecesi Lublinensi ad normam canonutn (1520 et sequ.) existat Consilium Administrationis dioecesanum, cui committitur, ut pro tota dioecesi circa administrationem et onera bonis ecclesiasticis ad-nexa vigilet, parochis vero praecipitur, ut illud in rebus gravioribus consulant. (Cf. Append. VII.).

213. Locatio bonorum ecclesiasticorum ultra annum, sine licentia Ordinarii loci in scripto data, sub rigore nullitatis severe interdicitur, itemque anticipatae solutiones ultra semestre absque Ordinarii permissu prohibentur (can. 1479).

Pomaria et agri potius christianis locanda sunt.

214. Ad vitandas lites, quae oriri solent, cum clerici intestati extremum diem obeunt, enixe adhortantur sacerdotes, ut de propriis bonis conficere testamentum curent, servatis sollemnitatibus, sacris canonibus iureque civili praescriptis, illudque in loco tutiori vel etiam in Curia dioecesana deponant.

De piis fundationibus.

(Can. 1513-1517, 1544-1551).

215. § 1. Si quis piae fundationes facere velit eas neque reicere neque recipere possunt parochi, nisi obtenta lecentia Ordinarii loci (c. 1546).

§ 2. Omnium fundationum parochi, rectores ecclesiarum rege-stum habeant, in quo singularum historiam, fundationis vicissitudines, reductionem accurate describant. Eiusmodi regesti vero duplex exemplar conficiatur, alterum in Curiae dioecesanae archivo, alterum in archivo paroeciali tuto custodiendum est.

§ 3. In sacristia asservandus est liber, in quo districte et singillatim describantur onera Missarum ex piis fundationibus provenientia, videlicet quot singulis annis, pro quibus, qua die et in quo altari sint Missae celebrandae, deinde quando, a quo celebratae sunt, celebrantis nomine ipsius manu signato; ipsum vero librum parochus ostendat Episcopo visitanti paroeciam et quotannis decano, qui in annua relatione sua de absolutis vel non absolutis oneribus Curiam dioecesanam certiorem reddat.

De collectis et praestationibus.

(Can. 1182, § 2, 1355, 1356, 1503, 1504).

216. § 1. Ad providendum honestae sustentationi eorum sacerdotum, qui ob provectam aetatem vel valetudinem adversam nullo officio funguntur, omnes clerici tenentur determinatam ab Ordinario pecuniam in Curia dioecesana statuto tempore solvere.

§ 2. Omnes sacerdotes quaecunque beneficia possidentes debent quotannis solvere cathedraticum ab Episcopo determinatum (c. 1504). Decani quovis trimestri pro rata parte id colligant et ad Curiam nostram mittant.

§ 3. Stipendia pro missis binatis vel festis suppressis ab iis, ad quos pertinet celebratis, ex licentia Sedis Apostolicae destinantur in usum Seminarii clericorum, solvenda in Curia nostra.

§ 4. Parochi aliique ecclesiarum etiam exemptarum rectores iubentur, ut statis temporibus in ecclesiis suis in gratiam Seminarii clericorum stipem exquirant (can. 1355), monito tamen prius populo de fine ac gravitate instituti, atque de obligatione illud sustentandi. Pro colligendo seminaristico designantur sequentes dies: 1) Nativitatis D. N. J. Chr., 2) Dom. IV Quadragesimae, 3) Pentecostes et 4) Domi-nica post Quatuor tempora mensis Septembris.

§ 5. Instituantur in ecclesiis collectae oblationum insuper: festo Epiphaniae Domini pro s. missionibus, in s. Parasceve pro Sepulchro Hierosolimitano, in festo ss. Apostolorum Petri et Pauli in gratiam S. Pontificis (Obolus s. Petri), necnon Dominica post festum s, Joannis Cantii, d. 20 Octobris occurrens, in gratiam Universitatis Lublinensis.

§ 6. Vetantur et clerus et laici sine Ordinarii licentia in scriptis data in ecclesiis stipem cogere pro quolibet instituto vel fine non ecclesiastico.

§ 7. Omnes collectas publicas imperatas parochi rectoresque ecclesiarum in peculiari libro describant, quem occasione visitationis pastoralis vel decani ostendant; ipsae vero collectae quamprimum ad Curiam per decanum mittantur.

§ 8. Capsellae pro eleemosynis cuiuscunque generis in ecclesiis et oratoriis publicis sine licentia Ordinarii vel de probata et antiqua consuetudine ne ponantur.

De Tribunali Dioecesano.

217. § 1. ludicium Dioecesanum Lublinense constituit tribunal primae instantiae pro causis matrimonialibus, criminalibus et contentiosis dioecesis Lublinensis, a iure expresse non exceptis et secundae instantiae pro causis in ludicio Archidioecesano Varsaviensi cognitis et decisis.

§ 2. A causis in Tribunali Dioecesano Lublinensi cognitis et decisis in prima instantia ad normam can. 1594, § 1 appellatur ad iudicium Metropolitanum Varsaviense.

§ 3. Patrocinium causarum ii solum advocati suscipere possunt, qui qualitatibus can. 1657 recensitis praediti sunt et causas matrimo-niales tuendas in tribunalibus acatholicis non suscipiunt.

§ 4. Sacerdos, cui a iudice ecclesiastico commissus sit aliquis actus iudiciarius, v. gr. examen partium vel testium tum iuris praescripta, tum mandata sibi pro casu data accurate servare debet.

De poenis ecclesiasticis.

218. Omnes rectores ecclesiarum vi praesentium delegantur resipiscentes de apostasia, haeresi vel schismate in foro externo, post praeviam abiurationem iuridice peractam, aliisque de iure servandis, ab excommunicatione absolvere. Abiuratio est iuridice peracta, cum fit coram delegato rectore et saltem duobus testibus (can. 2314, § 2).

I Synod Diecezji Lubelskiej — 1928

Statuty synodalne

Ustawienia prywatności

Preferencje cookies