Struktury Rozdział siódmy STRUKTURY DUSZPASTERSKIE 528. W wyznaniu wiary, sławiąc w osobie Jezusa Chrystusa zbratanie się Boga z ludźmi wypowiadamy, że dokonał tego „dla nas i dla naszego zbawienia”. Każdy człowiek otrzymał od Boga wezwanie do łączności z Jezusem Zbawicielem. Z woli Bożej ta łączność dokonuje się we wspólnocie wierzących, którą jest Kościół – dzieło Jezusa Chrystusa (KK 9). 529. Jedność, która istnieje w Trójcy Przenajświętszej, udzielana jest Kościołowi przez Ducha Świętego. On kształtując życie każdej osoby ludzkiej, tworzy z osób jakby rodzinną wspólnotę jedności i miłości (KK 4). 530. Wszystkich wierzących zespalać winna świadomość, że Kościół, którego założycielem i Głową jest Chrystus, jest konieczny do zbawienia, bowiem tylko w Kościele i przez Kościół dokonuje się zbawienie (KK 14). 531. Kościół istnieje w świecie, ale jest zapowiedzią innego świata – świata zbawionych. Jest on święty ale i grzeszny, jest bosko-ludzki na wzór Chrystusa Boga-Człowieka. Czynniki boski i ludzki funkcjonujące w życiu Kościoła są istotnymi składnikami jego natury i posłannictwa. W patrzeniu na Kościół i ocenie jego działania trudno dostrzegalna jest subtelność wzajemnego powiązania tych pierwiastków życia Kościoła. Szczególnie dotyczy to zagubionego jakby w codzienności pierwiastka nadprzyrodzonego. 532. Działanie Ducha Świętego sprawia, że Kościół Chrystusowy jest ponadczasowy i ponadhistoryczny. Ma on jednak swoją historię, wędrówkę do Ojca Niebieskiego wśród narodów przez wieki, jesteśmy zatem Kościołem Powszechnym. 533. Tworzymy jako wspólnota wierzących Kościół Katolicki w przeświadczeniu, że realizujemy Kościół Chrystusowy w sposób nieskażony w wierze, jednoczony urzędem apostolskim następcy św. Piotra – papieża. 534. Kościół katolicki pozostając w swej naturze uniwersalny, jednoczy w sobie wiele kościołów lokalnych. Można powiedzieć, że Kościół jest wspólnotą wspólnot. Dobitnie wyraża to soborowy dokument: „Diecezję stanowi część Ludu Bożego powierzona pieczy pasterskiej biskupa i współpracujących z nim kapłanów, tak by trwając przy swym pasterzu i zgromadzona przez niego w Duchu Świętym przez Ewangelię i Eucharystię tworzyła kościół partykularny, w którym prawdziwie obecny jest i działa jeden, święty, katolicki i apostolski Kościół Chrystusowy” (DB 11; por. kan. 369). 535. Biskup diecezjalny wykonuje funkcję pasterza diecezji w imieniu Chrystusa (in persona Christi) w ścisłej łączności z papieżem. Zasada kolegialności władzy biskupiej, którą wydobył i wyeksponował Sobór Watykański II podkreśla zarówno jedność i uniwersalność Kościoła, jak i rolę biskupa w diecezji oraz jego znaczenie w całym Kościele. Przez biskupa włączonego w kolegium biskupów z papieżem na czele, włączamy się w jeden, święty, katolicki i apostolski Kościół. I. Diecezjalny Kościół lubelski 536. Diecezję lubelską erygował bullą Quemadmodum Romanorum Pontificum papież Pius VII dnia 23 IX 1805 r., powierzając urząd pasterza biskupowi Wojciechowi Skarszewskiemu. Nowo utworzona diecezja obejmowała tereny należące uprzednio do diecezji chełmskiej, łuckiej, krakowskiej, poznańskiej i płockiej. Diecezja liczyła wówczas 17 dekanatów. W 1918 r. dostosowano jej granicę do administracyjnego podziału państwowego. Swój kształt zyskała diecezja w 1925 r. Obecny biskup lubelski ks. prof. dr Bolesław Pylak jest 10 z kolei biskupem diecezji. 537. Większość mieszkańców diecezji lubelskiej stanowią katolicy. Swoje kontakty z braćmi rozłączonymi zaczynają układać w atmosferze tolerancji, która inspiruje nabożeństwa i spotkania ekumeniczne. 538. Ludność naszej diecezji jest w większości społecznością . Po II wojnie światowej zauważa się jednak znaczne przeobrażenia ekonomiczno-społeczne spowodowane urbanizacją i industrializacją. Powstało kilka nowych miast przemysłowych: Świdnik, Kraśnik Fabryczny, Poniatowa, Rejowiec Fabryczny; inne doczekały się dużych przeobrażeń, np. Lubartów, Łęczna; jeszcze inne znacznie się rozrosły: Lublin, Puławy, Chełm, Zamość. W ośrodkach miejskich wobec tego koniecznością stała się budowa nowych świątyń i zorganizowanie duszpasterstwa specjalistycznego właściwego ośrodkom przemysłowym i robotniczym. Synod z radością wita realizowane już budowy świątyń zarówno w stolicy diecezji, jak i poza nią. 539. Znamiennym zjawiskiem dla całej Polski, a szczególnie widocznym na Lubelszczyźnie, jest wciąż wzrastająca liczba ludzi z wyższym wykształceniem. Pociąga to za sobą ważne konsekwencje w pracy duszpasterskiej. W 5 wyższych uczelniach Lublina studiuje ponad 25 tysięcy młodzieży. Bardzo rozbudowana jest forma studiów zaocznych i pomaturalnych. Stawia to specyficzne wymagania duszpasterstwu akademickiemu i duszpasterstwu inteligencji. Szczególną rolę odgrywa Katolicki Uniwersytet Lubelski, który kształci inteligencję katolicką, a poprzez wykłady i wydawnictwa ma szansę oddziaływania na opinię i świadomość religijną całego regionu. 540. Cechą religijności wiernych naszej diecezji, podobnie, jak i całego polskiego Kościoła, jest pobożność maryjna. Wiodącą rolę w jej obecnym kultywowaniu odgrywają sanktuaria maryjne, jak: Krasnobród, Chełm, Janów Lubelski, Tomaszów Lubelski, Wąwolnica i katedra lubelska. 541. Diecezja nasza była szczególnie uboga w kościoły i kaplice. Niektóre miejscowości miały zbyt dużą odległość od kościoła sięgającą 10, a nawet więcej, kilometrów. W ostatnich czasach dzięki ofiarnej pracy wiernych i duchowieństwa wiele zmieniło się. W miastach i wsiach powstało wiele kościołów i domów parafialnych, poszerzając pole pracy duszpasterzy i wiernych. Zaczyna się w związku z tym zarysowywać problem niewystarczającej liczby duchowieństwa diecezjalnego. II. Struktury ogólnodiecezjalne 542. Na czele wspólnoty diecezjalnej tworzącej Kościół partykularny stoi biskup diecezjalny, który jest jej właściwym i bezpośrednim pasterzem (kan. 381 § 1; 391). 543. W misji pasterskiej biskupa sprawowanej w łączności z papieżem odzwierciedla się i zachowuje tradycja apostolska (KK 22). 544. Biskup w sposób „szczególny i dostrzegalny” przejmuje rolę samego Chrystusa, Mistrza, Pasterza i Kapłana (KK 21) nad wiernymi powierzonymi swej pieczy. 545. On jest autentycznym nauczycielem Ewangelii w diecezji i świadkiem Bożej prawdy, a mając pełnię sakramentalnego kapłaństwa przez Eucharystię, święcenia i inne sakramenty, razem z kapłanami i wiernymi, buduje i wzmacnia Kościół (KK 25; 26). 546. Chociaż działa z autorytetem i władzą jako Namiestnik Chrystusa, to zapatrzony w Jego Osobę swą władzę apostolską wykonuje jako święte posługiwanie, jako służbę braciom w wierze (KK 22, 24, 26, 27). 547. Troskę o diecezję dzielą z biskupem diecezjalnym przede wszystkim biskupi pomocniczy. Mając pełnię kapłaństwa, uczestniczą w odpowiedzialności Kolegium Biskupiego za cały Kościół, a wspierając biskupa diecezjalnego w pasterskiej służbie w diecezji, w jej zarządzaniu, włączają się w jego odpowiedzialność za Kościół partykularny (KK 23; kan. 405, 407). 548. W duchu uznanej i stosowanej w Kościele zasady pomocniczości wykonują swoje zadania inni współpracownicy biskupa diecezjalnego w pasterskim posługiwaniu diecezji. Dotyczy to osób i instytucji (EI 96). 549. Kuria Diecezjalna pomaga biskupowi w administrowaniu całą diecezją i koordynuje działalność duszpasterską (kan. 468). Pracownicy Kurii winni posiadać nie tylko kwalifikacje naukowe i moralne, ale także staż i zaangażowanie duszpasterskie. Pozwolą one na ich bliższy kontakt z potrzebami kapłanów i wiernych, a tym samym na trafniejsze decyzje administracyjne. Wskazane jest również, by w działalności poszczególnych wydziałów i referatów Kurii zaangażowani byli, z głosem doradczym, kapłani pracujący w duszpasterstwie. 550. Kancelaria Kurii Diecezjalnej wypełnia swoje zadania kierując się przepisami prawa powszechnego, partykularnego oraz regulaminem zatwierdzonym przez biskupa. 551. Wierni udający się do Kurii Diecezjalnej w sprawach osobistych czy duszpasterskich winni być zaopatrzeni w listy polecające lub informacyjne wydane przez ich duszpasterzy. 552. W celu koordynacji prac poszczególnych agend Kurii wskazane są wspólne zebrania ich pracowników. 553. W zależności od potrzeb biskup powołuje nowe referaty i komisje, poszerza ich skład, bądź zmienia kompetencje. 554. Wydział Duszpasterski odgrywa szczególną rolę w organizowaniu duszpasterstwa w diecezji. Z jednej strony troszczy się on o realizację ogólnopolskich i ogólnodiecezjalnych przedsięwzięć duszpasterskich, koordynując je i dostarczając odpowiednie wytyczne i materiały, z drugiej – pobudza inicjatywę duszpasterzy na poszczególnych odcinkach pracy, wykorzystując i upowszechniając sprawdzone metody działań duszpasterskich, Realizację tych zadań zapewnić może jedynie forma zespołowej pracy całego Wydziału poszerzonego o przedstawicieli duszpasterstwa parafialnego, Działalność i organizacja Wydziału Duszpasterskiego uwzględnia nie tylko aktualne potrzeby pastoralne diecezji, ale równocześnie przewiduje je na przyszłość. 555. Wydział Nauki Chrześcijańskiej koordynuje nauczanie prawd wiary i moralności w diecezji; pomaga w organizowaniu i kontroluje katechizację dzieci i młodzieży, a także dorosłych; organizuje kursy kształceniowe katechetów i dyskusyjne spotkania katechetyczne. Inicjatywy Wydziału opierają się na rzetelnej analizie faktycznych potrzeb i specyficznych trudności, jakie napotykają prowadzący dzieło katechizacji. 556. Wydział Spraw Zakonnych zajmuje się problemami życia zakonnego duszpasterskiej działalności zakonów i zgromadzeń zakonnych, zgodnie z aktualnymi przepisami prawa kościelnego i ukształtowanymi w diecezji zwyczajami. Synod z uznaniem wita włączenie się zakonów w duszpasterstwo i wyraża nadzieję, że będzie ono pogłębiane i doskonalone. 557. Wydział Gospodarczy służy biskupowi pomocą w kwestiach gospodarczych. Wydział i działająca w jego ramach Komisja Budowlana są przygotowane do udzielania fachowej pomocy duszpasterzom zainteresowanym budową obiektów sakralnych. 558. W ramach Kurii Diecezjalnej działają komisje: budowlana, liturgiczna, organistowska. Kompetencje komisji są ściśle określone, a zainteresowani mogą liczyć na ich fachową pomoc. 559. Pomoc biskupowi oraz diecezji świadczą również: Sąd Biskupi, Wyższe Seminarium Duchowne, Kapituła Katedralna i Kapituła Kolegiacka, Rada Kapłańska i Rada Duszpasterska, Konferencja Księży Dziekanów, Archiwum Diecezjalne, Studium Organistowskie, Wydawnictwo Diecezjalne, Redakcja Wiadomości Diecezjalnych, Związek Kapłanów „Unitas” i Muzeum Sztuki Religijnej. 560. Instytucje te wnoszą swój specyficzny wkład w styl i kształt duszpasterstwa diecezjalnego. Ich działalność należy doskonalić i dostosowywać do wymogów nowego prawa i potrzeb duszpasterskich. 561. Synod wita z uznaniem pojawienie się nowych struktur pastoralnych o zasięgu ogólnodiecezjalnym: Muzeum, Wydawnictwo, Archiwum, Studium Organistowskie oraz Rad: Kapłańskiej i Duszpasterskiej. 562. Archiwum Diecezjalne ma być nie tylko Archiwum Kurii Diecezjalnej, ale ma objąć troską i fachową pomocą archiwa parafialne w diecezji. 563. Muzeum Sztuki Religijnej zostało powołane w celu zabezpieczenia zabytkowych dzieł sztuki sakralnej, ich fachowej konserwacji oraz w celu służenia radą rządcom kościołów w diecezji. 564. Studium Organistowskie zajmuje się przygotowaniem odpowiednich kandydatów do pełnienia funkcji organisty. Posiadanie własnego pomieszczenia pozwolił lepiej ułożyć pracę kształceniową i podnieść prestiż tej tak potrzebnej instytucji. 565. Rozwijające się Wydawnictwo Diecezjalne zaopatruje duszpasterzy i wiernych w podręczniki do nauki religii, książki do nabożeństwa, Pismo Święte i inną literaturę religijną. Ciągłe zapotrzebowanie na tego typu książki, któremu stara się sprostać wydawnictwo organizując od podstaw pomieszczenia poligraficzne i kadrę pracowników jest zdrowym i cennym zjawiskiem ożywienia religijnego. Z tego względu należy je rozwijać, a Wydawnictwo wielorako popierać jako wspólne dobro. 566. Rady Kapłańska i Duszpasterska zostały powołane na mocy posoborowego ustawodawstwa kościelnego. Rada Kapłańska, działając zgodnie z własnym statutem, podejmuje w swych pracach przede wszystkim problematykę życia kapłańskiego. Rada Duszpasterska wspomaga biskupa w rozwiązywaniu istotnych i aktualnych spraw duszpasterskich. Należy dążyć do ciągłego podnoszenia prestiżu działalności rad zarówno w świadomości duszpasterzy, jak i wiernych. III. Dekanat 567. Dekanat zwany wikariatem rejonowym jest jednostką diecezjalnej organizacji terytorialnej składającą się z kilku lub kilkunastu parafii, na którego czele stoi dziekan (kan. 553). 568. Duszpasterskie znaczenie dekanatu należy postawić ponad sprawność administracyjną. W jego ramach bowiem najlepiej widać styki odgórnych inspiracji ogólnodiecezjalnych z oddolną inicjatywą samych duszpasterzy i wiernych. Dlatego Synod wyraża przekonanie, że działalność dekanatu na tym odcinku pracy będzie tak doskonalona, by można było powiedzieć, że dekanat jest operatywną jednostką duszpasterską. Ma tutaj zastosowanie zasada pomocniczości (EI 184). 569. Na czele dekanatu stoi dziekan mianowany na okres 5 lat przez biskupa diecezjalnego po zasięgnięciu opinii duchowieństwa. Jego kadencja może być przedłużona lub z ważnych powodów skrócona. Wicedziekana wybiera ogół duchowieństwa dekanatu bezpośrednio lub w formie przedstawienia biskupowi dwóch kandydatów, z którego jednego wybiera na stanowisko wicedziekana. Zakres swoich obowiązków wicedziekan uzgadnia z dziekanem. 570. Dziekan uczestniczy w Konferencji księży dziekanów i na jej wzór organizuje konferencje dekanalne i im przewodniczy. Zgodnie z zaleceniami Wydziału Duszpasterskiego i wymogami lokalnymi inspiruje i koordynuje pracę duszpasterską w dekanacie. On również rozstrzyga problemy wewnętrzne dekanatu, m.in.: a) zarządza wakującą parafią do czasu jej obsadzenia; b) organizuje doraźną pomoc materialną dla biednych parafii, które prowadzą budowy lub remonty; c) załatwia sprawy sporne nie wymagające interwencji Kurii Diecezjalnej; d) troszczy się o właściwą obsługę duszpasterską rekolekcji prowadzonych w dekanacie; e) kapłanom kondekanalnym, zwłaszcza młodym, służy radą i pomocą w trudnościach duszpasterskich i osobistych; f) troszczy się o chorych kapłanów; g) organizuje dekanalne dni skupienia; h) ułatwia kapłanom, zwłaszcza będącym na pojedynczych placówkach, odbycie urlopu; i) każdego roku wizytuje wszystkie parafie dekanatu (kan. 555). 571. Dziekan i wicedziekan posiadają władzę rozgrzeszania z cenzur nie zastrzeżonych Stolicy Apostolskiej (kan. 508 § 2; 1355 §2). IV. Parafia 572. Życie i działalność Kościoła diecezjalnego konkretyzuje się w parafii. Parafia stanowi wspólnotę wiernych, której funkcją jest zespalanie świata z Chrystusem w budowaniu zbawczej rzeczywistości Kościoła (por. kan. 515). 573. Jedność tego naczelnego celu tworzy z tej wspólnoty jakby rodzinę duchową. Realizacja celu zbawczego członków rodziny parafialnej dokonuje się przez różnorodne formy duszpasterskie. 574. Wspólnota parafialna ma być misyjna, tj. gotowa na przyjęcie każdego i troszcząca się po apostolsku o potrzeby wszystkich swoich członków. Tak misyjnie i apostolsko uformowana wspólnota stara się, by w niej wzrastały miłość i służba Chrystusowi. Jest to szczególnie ważne wobec aktywności laicyzacji i dechrystianizacjii (KK 8; DB 30). 575. Wspólnota parafialna rozwija się i działa w konkretnej rzeczywistości uwarunkowanej terytorialnie, gospodarczo i społecznie. W diecezji naszej przeważają parafie wiejskie. Struktura socjologiczna parafii wiejskich ulega jednak dość widocznym przeobrażeniom. Ich symptomami są m.in.: a) migracja do ośrodków miejskich; b) wyludnianie wsi; c) starzenie się społeczeństwa wiejskiego; d) problem chłopów-robotników; e) różnorodne trudności związane z założeniem rodziny; f) upodobnienie do miejskiego stylu życia; g) wzrost liczby ludzi kształcących się i wykształconych. 576. Swoistą strukturę mają parafie, w skład których wchodzą wierni z miasteczka i okolicznych wsi. Duszpasterze tych parafii powinni uwzględnić potrzeby duchowe jednych i drugich, nie dążąc przy tym do sztucznej integracji ani nie pogłębiając istniejących w niej przypuszczalnych podziałów. 577. Warunki życia i pracy wiernych na wsi stwarzają konieczność budowy nowych punktów kultu i punktów katechetycznych. Tam, gdzie jest to potrzebne należy dążyć do tworzenia nowych jednostek administracyjnych. 578. W diecezji lubelskiej wzrasta również liczba parafii miejskich. Duszpasterstwo w tych parafiach powinno uwzględniać współczesne realia socjologicznych i religijnych przemian, takich jak: a) zróżnicowanie postaw etycznych i światopoglądowych; b) brak większej spójności i więzi mieszkańców; c) konsumpcyjne nastawienie do życia; d) zanikanie autorytetów; e) poczucie potrzeby demokratyzacji; f) trudności życia i pracy zawodowej; g) odchodzenie od tradycji. 579. W parafiach miejskich sprawy religii traktuje się często jako prywatne. Niknie więc poczucie potrzeby wspólnotowego traktowania religii, co w pewnej mierze stanowi reakcje na przerost socjalizacji życia. Niejednokrotnie parafię uważa się tylko za urząd, do którego bywa się zmuszonym zwracać w koniecznych przypadkach. 580. Rozrost dzielnic w miastach i brak w nich punktów sakralnych przynajmniej w wystarczającej liczbie sprawia, że tworzą się parafie zbyt duże. Trudno wtedy mówić o warunkach do tworzenia wspólnoty. Istnieje bowiem nieznajomość duszpasterzy i wiernych, co w połączeniu z wyobcowaniem z dotychczasowych tradycji środowiskowych i brakiem wpływu opinii społecznej wśród wiernych stwarza problem obopólnej izolacji. 581. Duszpasterstwo w parafii miejskiej, świadome swych zadań, ale i zagrożeń, nie może jednak być nastawione jedynie na tradycyjne wykonywanie obowiązków i przedsięwzięć związanych z przezywaniem roku kościelnego i organizowaniem nabożeństw. Liczba uczestników nabożeństw, zwłaszcza w parafiach dużych, łatwo może spowodować złudny optymizm zarówno wśród duszpasterzy, jak i wiernych i obniżyć poczucie potrzeby nowych form duszpasterstwa. 582. W pewnych warunkach dla lepszego funkcjonowania duszpasterstwa miejskiego przydatna jest rejonizacja parafii. Chodzi o bliższy kontakt duszpasterza z wiernymi, troskę o to, by bezosobowe i administracyjne powiązania stawały się osobowe i bezpośrednie. 583. Kościoły rektorskie i zakonne istniejące na terenie parafii, choć formalnie niezależne od niej, ze względu na dobro sprawy Bożej, mają koordynować swe duszpasterskie prace z parafią. Odciążone od wielu spraw administracyjnych mogą oprócz duszpasterstwa ogólnego prowadzić również duszpasterstwo specjalistyczne. Rektorzy tych kościołów winni być członkami parafialnej Rady Duszpasterskiej. Stworzy to dobry klimat do zintegrowania i rozplanowania pracy duszpasterskiej w całej parafii. 584. Skuteczna praca duszpasterska zależy w dużej mierze od poziomu i wszechstronnego przygotowania duszpasterzy. 585. Proboszcz jest przewodnikiem i kierownikiem wspólnoty parafialnej. Mianowany przez biskupa diecezjalnego jest on widzialnym znakiem obecności i działania Pasterza diecezji w parafii. Jemu powierzona jest troska o stan religijności i organizację duszpasterstwa (KK 28; kan. 515). 586. W szczególności jest to troska o: a) umożliwienie wiernym doskonałego uczestnictwa w ofierze eucharystycznej ; b) należyte i komunikatywne głoszenie i przekazywanie Słowa Bożego; c) rozwijanie i pogłębianie życia sakramentalnego; d) doskonalenie wiernych w powołaniu apostolskim i postawie wzajemnej miłości; e) materialny stan własności parafialnej (por. kan. 528-535). 587. Proboszcz jest przede wszystkim pasterzem parafii, a tę godność powinien traktować jako naczelne i zaszczytne powołanie. Wypełnienie tych zadań wymaga od niego głębokiego życia wewnętrznego, żywej wiary objawiającej się w poświęceniu i bezinteresowności, w dużej i ciągle doskonalonej wiedzy teologicznej oraz kultury osobistej. 588. Mając określoną władzę winien starać się o zdobycie osobistego autorytetu i szacunku ze strony wiernych. Tenże autorytet osobowy oraz dobro wiernych i sprawność duszpasterską określają m.in. czas pełnienia funkcji proboszcza. Zgodnie z zaleceniem Rady Kapłańskiej proboszcz ma po skończeniu 70 roku życia wyrazić wobec biskupa gotowość rezygnacji, dając możliwość młodszym kapłanom zastąpienia go w tej funkcji. Z ważnych powodów proboszcz może wcześniej zgłosić chęć ustąpienia. 589. W uprawnieniach i odpowiedzialności proboszcza uczestniczą przede wszystkim wikariusze. Ich liczba winna być uzależniona od potrzeb duszpasterskich parafii (kan. 545). 590. Czas pracy wikariusza w jednej parafii, dla większej jej owocności nie może być zbyt krótki. Nie krępuje to jednak decyzji biskupa, który na prośbę zainteresowanych lub stosownie do potrzeb duszpasterskich diecezji, może dokonać wcześniejszej zmiany. 591. Wikariusze powinni czuć się współodpowiedzialnymi za całokształt życia religijnego parafii. Wraz z proboszczem powinni tworzyć zespół dobrze zorganizowany i rozumiejący się, w którym sposób współpracy jest widoczny dla wszystkich (kan. 548). 592. Wikariusze w ramach dobrze zorganizowanego duszpasterstwa parafialnego mogą mieć powierzone przez proboszcza określone działy pracy, za które odpowiadają. Wszelkie inicjatywy i roztropne plany duszpasterskie winny znaleźć u proboszcza słuszną i sprawiedliwą ocenę (kan. 548). 593. Proboszcz ma zapewnić wikariuszom odpowiednie mieszkanie i wyżywienie. 594. Uposażenie duchownych normowane jest przepisami obowiązującymi dotychczas w diecezji. 595. Praca duszpasterska w parafii nie zależy jedynie od wysiłków duszpasterzy. W parafii bowiem nikt nie może być zwolniony od odpowiedzialności za Kościół. Stąd trzeba docenić wagę i potrzebę zespołu świeckich współpracowników parafialnych złączonych z duchownymi jedną troską o żywą wspólnotę parafialną. 596. Wszyscy wierni żyjący we wspólnocie parafialnej wypełniają swe chrześcijańskie powołanie w życiu osobistym, rodzinnym i zawodowym oraz w różnych akcjach kościelnych, dając Chrystusowi świadectwo słowem i życiem. Włączeni w powszechne kapłaństwo Chrystusa, mocą sakramentalnych darów, dają w swoim środowisku świadectwo wierności ewangelii i wraz ze swoim duszpasterzem realizują zbawczą misję Kościoła. Współdziałając z kapłanami, wnoszą w życie parafii własną gorliwość, inicjatywę i odpowiedzialność (kan. 208-212). 597. Współpraca świeckich i duchownych w parafii winna być możliwie wielopłaszczyznowa, a zadania i kompetencje określone jasno i jednoznacznie. 598. Świeccy katolicy włączeni czynnie w duszpasterską posługę Kościołowi powinni mieć odpowiednią formację, a także otrzymywać wynagrodzenie stosowne do kwalifikacji i pracy. 599. Spośród wielu współpracowników parafialnych szczególną rolę pełnią: organista, katecheci, kościelny. Winni to być ludzie nie przypadkowi, odpowiedni wiekiem, kwalifikacjami zawodowymi i zaangażowaniem w sprawy Kościoła, gdyż ich praca jest również swoistym powołaniem. 600. Wynagrodzenie za ich prace winno być właściwe i proporcjonalne do wkładanego wysiłku, a obowiązki ściśle określone. Zarówno wynagrodzenie, jak i obowiązki regulują umowy zawierane między pracownikami a parafią. Umowy te normowane są przepisami prawa, zwyczaju oraz obopólnym porozumieniem. 601. Nową strukturą w życiu parafii ma stać się Parafialna Rada Duszpasterska, tworzona na wzór Rady Diecezjalnej. 602. Rada Duszpasterska, a także Rada do spraw gospodarczych służy pomocą proboszczowi. Jej opinie pomagają lepiej programować duszpastersko. Powołanie do życia tej Rady musi być należycie przygotowane. 603. Należy dążyć do podtrzymania i rozwijania tradycyjnie funkcjonujących struktur pastoralnych w parafii takich, jak: ministranci, chór, Żywy Różaniec, Trzeci Zakon. 604. Gdy są odpowiednie warunki trzeba ubogacać życie parafialne nowymi i sprawdzonymi strukturami jak: schola, zespół teatralny i muzyczny, zespoły kształceniowe, czytelnictwo i biblioteka dobrej religijnej książki.
